Karanlık Madde

Gregory Sholette sanatçı, akademisyen, aktivist ve örgütçü kişiğiyle çok yönlü bir yazar. Birden çok üniversitede sanat ve sanat teorisi üzerine dersler veriyor. PAD/D, Politik Sanat Belgelendirme/Dağıtım (1980-1988) ve REPOhistory (“Tarihi bugünden yeniden edinme” nin kısaltılmışı olarak Türkçeleştirilebilir) (1989-2000) kolektiflerinin kurucu üyesi. Toplumsal/siyasal bir aktör olarak sanatçı, Sholette’nin başlıca çalışma ve eylem konusu. Ekonomi Politik Aptallıktır: Sanat ve Teoride Küresel Mali Kriz (2013) kitabı, elinizdeki kitabın devamı sayılabilir. 2007’de yazdığı Kolektivizm ve Modernizm: 1945’ten Sonra Toplumsal Hayalgücü Sanatı da dikkat çeken çalışmaları arasında yer alıyor. Sholette, elinizdeki kitabın adı olan “Karanlık Madde” sözcüğüyle mecaz yapıyor. Evrenin yüzde 96’lık çok büyük bölümünün “kayıp” ya da “bilinmeyen” anlamındaki karanlık maddeden oluşması gerçeğini sanat dünyasının durumuyla ilgili iletisinin zemini olarak değerlendiriyor: Sanatsal etkinlik, bilinmeyen, görünmeyen ama her yerde olan bir yıldız kümesi gibidir. Starlar aysbergin görünen bölümü gibidir. Bu kümenin görünmezleri, eleştirmenler, sanat tarihçileri, koleksiyoncular, satıcılar, müze ve galeri yöneticileri, sanat yönetmenleridir. Karanlık Madde kitabının amacı, bu bilinmeyen dünyaya ışık tutmak, yazarının kendi sözleriyle biçim-zemin ilişkisini “altüst” edip yeniden kurmaktır. Sholette, kapitalizmin ön tarihinden neoliberalizmin egemenliğindeki bugünkü kapitalizme kadar olan süreci somut ve güncel bilgi zenginliği içinde didikliyor. Bir yandan, neoliberal sermaye saldırısının sanat dünyasındaki bozucu/yıkıcı etkilerini gösterirken, bir yandan da sanat ürününü “meta” olmaktan çıkarmaya yönelik yeni pratik deneme ve olanakları sergiliyor. Örneğin Saatchi Galerisi adlı internet sitesinin 120 bin sanatçıya ve güzel sanatlar öğrencisine satışlardan hiçbir komisyon almadan hizmet sunduğu, kısa zamanda bu yöntemle 130 milyon dolarlık satış yapıldığı bilgisi yarının tohumlarının, bugünün içinde yeşermekte olduğunu göstererek okuyucuya moral veriyor.