Aslan Asker Şvayk / Ve Dünya Savaşında Başından Geçenler

Şu deliler oraya kapatıldıkları için neden o kadar öfkelenirler, akıl sır erdiremem. Çok canın çekerse, çırılçıplak soyunup yerlerde sürünebilir, çakallar gibi uluyabilir, iyice tepen atarsa önüne geleni ısırabilirsin. Bütün bunları sokağın ortasında yapmaya kalksan, millet hayretten donakalır, küçük dilini yutar; oysa böyle şeyler orada son derece olağan karşılanır. Sosyalistlerin bile düşleyemeyecekleri bir özgürlük vardır orada. Aslan Asker Şvayk neyin nesi – ayyaş mı, dalgacı mı, aptal mı yoksa aptalı oynayan bir dâhi mi? Avusturya ordusunun Sancho Panza’sı ve en vefalı Çek neferi Şvayk’ın bürokrasiyle işleyen bir savaş makinesinden yakasını halk kurnazlığıyla kurtarmasının hikâyeleri, savaşın anlamsızlığıyla gölgelenen modern yüzyılın sivri mizahıyla geçerliliğini kaybetmeyen başyapıtı. Savaşlar oldukça, insanlık değerlerini en saf haliyle temsil eden Şvayk’lar da olacak. “Bugünlerde, Prag sokaklarında, büyük Yeniçağ tarihinde ne kadar önemli bir yer tutacağından habersiz, etliye sütlüye karışmadan, kendi halinde dolaşıp duran kılıksız bir adama rastlayabilirsiniz. Adını soracak olursanız, tüm alçakgönüllülüğüyle, ‘Benim adım Şvayk,’ diyecektir.” Jaroslav Hašek