Mehmet Kaya Bilgegil

Mehmet Kaya Bilgegil, 1919 yılında Sivas’ın Gürün ilçesinde doğdu. İlk öğrenimini Gürün’de, ortaokulu Sivas’ta tamamladı. Erzurum’da başladığı lise eğitimini İstanbul Kabataş Erkek Lisesi’nde bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ile Yüksek Öğretmen Okulu’ndan 1947 yılında mezun oldu.

Öğretmenlik hayatına İzmit, Trabzon ve Adana liselerinde devam eden Bilgegil, Gazi Eğitim Enstitüsü’nde de edebiyat öğretmenliği yaptı. 1951 yılında Paris Sorbonne Üniversitesi’nde Lamartine’in İstanbul’a bakışını konu alan doktora çalışmasını tamamladı. 1966’da Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne yeni Türk edebiyatı doçenti olarak atandı, 1970’te profesör oldu. Üniversitenin İslâmî İlimler Fakültesi’nde kurucu dekanlık görevini üstlendi. 1984’te Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’ne geçti ve 1986’da emekli oldu. 21 Ekim 1987’de hayatını kaybetti.

Bilgegil’in edebiyatla ilgisi öğrencilik yıllarında şiir yayımlayarak başladı. *Yedigün*, *Değirmen* ve *Türk Yurdu* gibi dergilerde yer alan şiirlerinin yanı sıra edebiyat araştırmaları ve incelemeleriyle tanındı. İlk kitabı *XVIII. Asır Saz Şairlerinden Kusûrî*, halk edebiyatı üzerine yaptığı araştırmalardandır. *Cehennem Meyvası* adlı eseri ise şiir ve poetika üzerine düşüncelerini yansıtır.

Çalışmalarında Türk edebiyatının farklı dönemlerine, dil ve belâgat konularına, edebiyat tarihine ve arşiv belgelerine yer verdi. Ziyâ Paşa, Nâmık Kemal, Şinâsi, Tevfik Fikret ve Mehmed Âkif üzerine araştırmalar yaptı. Yeni Osmanlılar hareketi ve yakın dönem Türk kültür tarihi üzerine çalışmaları da edebiyat araştırmalarına katkı sağladı.

Mehmet Kaya Bilgegil’in başlıca eserleri arasında *Ziyâ Paşa Üzerinde Bir Araştırma*, *Harâbât Karşısında Nâmık Kemâl*, *Yakın Çağ Türk Kültür ve Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar*, *Edebiyat Bilgi ve Teorileri: Belâgat* ve *Türkçe Dilbilgisi* yer alır.