Halid Ziya Uşaklıgil: Kenarda Kalmış

Bu kitabı teşkil eden makalelerin arasında hiçbir rabıta ve alaka mevcut değildir, eğer onları mutlaka bir araya cemeden bir sebep lâzım gelirse, aynı cereyanın güzergâhında yuvarlanıp giderken nasılsa bir kenara ilişerek kalmış olmalarından ibaret bir vech-i müşâbehet bulunabilir. Muhtelif esbâb ile uzun uzun fasılalarla uğrayan bir hayat-ı tahririn mütenevvi zeminlere uğradıkça gayr-ı muntazam bir israf-ı kalemle zamanın emvâc-ı seyline terk olunmuş evrakını kâmilen nisyân hufresine doğru yuvarlanmak üzere kendi hallerine terk etmek ve böyle kenarda kalmış olanları yeniden dest-i iltifata almamak belki daha münasip olurdu, eğer, ne denirse densin, her sahib-i sanatta mevcudiyeti mümkün olabilen azami bir hiss-i mahviyete rağmen, biraz da mahsullerini nispeten mahdut bir hayata namzet görmek emeli olmasaydı… Halid Ziya, Kenarda Kalmış adlı kitabında eğitimden, sosyal hayata, gezi izlenimlerinden, muhacirlerin durumlarına kadar pek çok farklı mesele üzerinde durur. Bu yazılar belli bir sınıflandırmaya tabi tutulamayacağı için de bu isimle kitaplaştırılmıştır, denilebilir. Halid Ziya’nın bireysel duygu ve düşüncelerinden, toplumsal meselelere dair geniş bir yelpazede değerlendirilebilecek yazılardan onun etkileyici üslubunun izlerini görmek mümkündür.