Hayretî Divanı Sözlüğü [Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük] 1. Cilt

Klasik Türk edebiyatının en özgün ve lirik şairlerinden biri olan 16. yüzyıl sanatçısı Hayretî, edebiyat tarihimizde son derece müstesna bir konuma sahiptir. Ünlü Osmanlı tezkirecisi Âşık Çelebi’nin, doğan çocukların edebi yeteneklerini överek bahsettiği Rumeli kültür havzasının önemli merkezlerinden Vardar Yenicesi'nde doğup büyüyen şair, Kalenderler zümresine mensuptur. Şiirlerinde gazilik ruhunu ve tasavvufi (sofizm) düşünceyi derin bir lirizmle harmanlayan müellifin, “Ne Süleymâna esîrüz ne Selîmüñ kulıyuz / Kimse bilmez bizi bir şâh-ı Kerîmüñ kulıyuz” beyti, dönemin hür düşüncesini yansıtan en meşhur dizelerinden biri haline gelmiştir. Döneminde gördüğü büyük rağbet neticesinde Divan'ı, tıpkı Hafız Divanı gibi halk arasında fal bakmak amacıyla dahi kullanılmış ve şiirleri geniş kitlelerce benimsenmiştir. Selim Gök tarafından yayına hazırlanan ve Ihlamur Akademi etiketiyle okura sunulan Hayretî Divanı Sözlüğü [Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük] 1. Cilt, bu kıymetli şairin zengin kelime kadrosunu ve edebi dünyasını yapısal olarak çözümleyen kapsamlı bir akademik çalışmadır. Batı dünyasında İncil ve Shakespeare metinleri; Doğu dünyasında ise Kur’an-ı Kerim ve Hafız Divanı üzerinde somutlaşan bağlamlı dizin çalışmaları, klasik metinlerin doğru ve eksiksiz anlaşılmasında temel bir anahtar rolü üstlenmektedir. Edebiyatımızda Furkan Öztürk’ün Bâkî Divanı, Özer Şenödeyici’nin Nailî Divanı üzerine yürüttüğü çalışmalardan ilham alan bu eser, klasik Türk edebiyatı alanındaki modern sözlükçülük ve dizin araştırmalarının en nitelikli örneklerinden birini teşkil etmektedir. Kitapta, Mehmed Çavuşoğlu ve M. Ali Tanyeri tarafından daha önce tenkitli olarak neşredilen “Hayretî, Divan-Tenkitli Basım” adlı temel metin esas alınmış ve bu eser üzerinde titiz bir bağlamlı dizin çalışması yürütülmüştür. TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü) altyapısı kullanılarak dizinlenen bu yayın, yazarın doktora tezinin verilerinden üretilmiştir. TEBDİZ sisteminin kurulduğu ilk dönemlerdeki teknik ve sistemsel sınırlılıklardan büyük oranda arındırılan çalışma, araştırmacılara ve meraklılara çok daha yalın, pratik ve kullanışlı bir formatta sunulmaktadır. Divan edebiyatı araştırmacıları, sözlük bilimciler, filologlar ve Osmanlı Türkçesi metinleri üzerine çalışan akademisyenler için anahtar bir başvuru kaynağı olan bu ilk cilt, Albatros Kitap’ın akademik araştırma-inceleme ve sözlük seçkisinde yer almaktadır.