Hayretî Divanı Sözlüğü [Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük] 2. Cilt

Klasik Türk edebiyatının özgün ve lirik seslerinden biri olan 16. yüzyıl şairi Hayretî, edebiyat tarihimizde köklü bir yere sahiptir. Ünlü tezkire yazarı Âşık Çelebi’nin, doğan çocuklarının yeteneklerini överek bahsettiği meşhur Rumeli şehirlerinden Vardar Yenicesi'nde yetişen şair, Kalenderler zümresine mensuptur. Şiirlerinde gazilik ve sofizm duygularını güçlü bir şekilde harmanlayan şairin, “Ne Süleymâna esîrüz ne Selîmüñ kulıyuz / Kimse bilmez bizi bir şâh-ı Kerîmüñ kulıyuz” beyti dönemin ruhunu yansıtan ve hafızalara kazınan en bilinen dizelerindendir. Döneminde o kadar büyük bir kıymet görmüştür ki, Divan'ı tıpkı Hafız Divanı gibi halk arasında fal bakmak amacıyla dahi kullanılmış ve şiirleri geniş kitlelerce rağbet bulmuştur. Selim Gök tarafından hazırlanan ve Ihlamur Akademi etiketiyle yayımlanan Hayretî Divanı Sözlüğü [Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük] 2. Cilt, bu büyük şairin edebi mirasını kelime kadrosu üzerinden çözümleyen devasa bir akademik çalışmadır. Batı literatüründe İncil ve Shakespeare metinleri; Doğu’da ise Kur’an-ı Kerim ve Hafız Divanı üzerinde somutlaşan bağlamlı dizin geleneği, klasik eserlerin doğru anlaşılmasında hayati bir rol oynamaktadır. Edebiyatımızda Furkan Öztürk’ün Bâkî Divanı, Özer Şenödeyici’nin Nailî Divanı üzerine yürüttüğü çalışmalardan ilham alan bu eser, klasik Türk edebiyatı alanındaki modern sözlükçülük ve dizin çalışmalarının en güncel ve nitelikli örneklerinden birini teşkil etmektedir. Kitapta, Mehmed Çavuşoğlu ve M. Ali Tanyeri tarafından daha önce tenkitli olarak neşredilen “Hayretî, Divan-Tenkitli Basım” adlı temel eser esas alınmış ve bunun üzerinde kapsamlı bir bağlamlı dizin çalışması gerçekleştirilmiştir. TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü) dijital altyapısı kullanılarak hazırlanan bu yayın, Selim Gök'ün doktora tezinin dizin verilerinden üretilmiştir. TEBDİZ sisteminin ilk kurulduğu dönemlerdeki teknik ve sistemsel sınırlılıklardan büyük oranda arındırılan çalışma, araştırmacılara ve meraklılara çok daha sade, pratik ve kullanışlı bir formatta sunulmaktadır. Divan edebiyatı araştırmacıları, sözlük bilimciler, filologlar ve Osmanlı Türkçesi üzerine çalışan akademisyenler için veri temelli bir başvuru kaynağı olan bu ikinci cilt, Albatros Kitap’ın akademik araştırma-inceleme ve sözlük seçkisinde yer almaktadır.