Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler 4.Baskı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ İKİNCİ BÂB HÜRRİYET ALEYHİNDE CÜRÜMLER I- Genel Açıklamalar ................................................................................................................... 1 II - Ceza hukukunda kişi hürriyeti kavramı .................................................................................. 2 İKİNCİ FASIL Din Hürriyeti Aleyhinde Cürümler 1 - Genel Açıklamalar .......................................................................................................... 4 2 - Din hürriyeti aleyhinde suçlarda korunan hukuki yarar................................................... 5 3 - Kanunumuzun din aleyhinde işlenen cürümlerde sistematiği........................................... 7 4 - Din hürriyeti aleyhinde cürümler faslının tarihi gelişimi ................................................ 8 I - İbadet hürriyeti aleyhinde işlenen cürümler.............................................................................. 9 1 - Suçun unsurları .............................................................................................................. 9 2 - Suçun özel görünüş şekilleri ....................................................................................... 12 3 - Suçun ağırlaşmış şekli ................................................................................................. 12 II - Allah'a, dinlerden birine veya peygamberlere veya kutsal kitaplara, mezheplere hakaret; bir kimseyi dini inançlarından dolayı kınama cürmü............................................. 13 III - Din adamları hakkında işlenen suçlar.................................................................................. 15 1 - Genel Açıklamalar......................................................................................................... 15 2 - Din adamları tanımı....................................................................................................... 15 3 - Din görevlilerine karşı işlenen suçlarda genel ağırlatıcı sebep...................................... 16 IV - Dine tahsis edilmiş olan eşyaya karşı suçlar....................................................................... 17 I - Mabetlerde bulunan eşyaya karşı suçlar......................................................................... 17 II - ibadethanelere konulmuş olan eserlerin bozulması, tahribi veya kirletilmesi suçu................................................................................................. 18 V - Ölülere saygı duygusuna aykırı fiiller................................................................................... 21 ÜÇÜNCÜ FASIL Şahıs Hürriyeti Aleyhinde Cürümler I- Kişiyi Hürriyetinden Mahrum Bırakma .................................................................................. 25 1 - Suç tipinin bazı özellikleri ............................................................................................. 26 2 - Hareketin yönelik olduğu konu, suçun faili ve mağduru .............................................. 27 3 - Suç tipinde belirtilen objektif nitelikte unsurlar............................................................ 28 4 - Eylemin gayrımeşruluğu............................................................................................. 30 5 - Manevi unsur.............................................................................................................. 31 6 - Suça etkili ağırlatıcı ve hafifletici sebepler................................................................... 34 7 - Suçun özel beliriş şekilleri .......................................................................................... 40 II - Tehdit..................................................................................................................................... 41 1 - Suçun koruduğu hukuki yarar ve yabancı kanunların sistemi...................................... 41 2 - Suçun bazı özellikleri ................................................................................................. 41 3 - Tehdit suçunun objektif unsurları................................................................................ 42 4 - Manevi unsur ............................................................................................................. 44 5 - Tehdit suçunun, tehdidi unsur olarak belirten şartlı tehdit suçundan ayırımı .............. 46 6 - Suça etkili sebepler ..................................................................................................... 47 7 - Suçun özel beliriş şekilleri........................................................................................... 51 DÖRDÜNCÜ FASIL Konut Dokunulmazlığını İhlâl Cürümleri 1 - Genel açıklamalar ....................................................................................................... 53 2 - KDl. suçunda korunan hukuki yarar........................................................................... 54 I - Kişiler tarafından işlenen konut dokunulmazlığının ihlâli suçu ............................................... 55 I - Suç tipinin özelliği....................................................................................................... 55 II - Bu suç tipinde kanunumuzun koruduğu mahaller...................................................... 56 III - Suçun faili ................................................................................................................ 63 IV - Suçun maddi unsuru ................................................................................................ 64 V - Rızayı açıklamaya yetkili olanlar................................................................................ 71 VI - Suçun manevi unsuru............................................................................................... 74 VII - Suçun özel görünüş şekilleri.................................................................................... 76 VIII - Suçun ağırlatıcı sebepleri ....................................................................................... 79 IX - Kovuşturma.............................................................................................................. 83 II - Memurların işledikleri konut dokunulmazlığını ihlâl suçu ..................................................... 85 I - Suçun basit şekli ......................................................................................................... 85 II - Ağırlatıcı haller.......................................................... -............................................... 87 III - Kovuşturma............................................................................................................... 87 ÜÇÜNCÜ BÂB DEVLET İDARESİ ALEYHİNDE CÜRÜMLER Giriş ................................................................................................................................ 88 BİRİNCİ FASIL Basit ve Nitelikli Zimmet İle Devlet Alım ve Satımında Menfaat Sağlama I - Zimmet I - Basit zimmet.......................................................................................................................... 111 1 - Zimmet suçunun faili ............................................................................................... 111 2 - Zimmet suçunun konusu ......................................................................................... 112 3 - Suç konusunun aidiyeti .......................................................................................... 4-Tevdi .............................................................................................................................. 114 5 - Zimmet suçunda maddi unsur.................................................................................... 117 6 - Zimmet suçunda manevi unsur ................................................................................... 119 7 - Suçun özel görünüş şekilleri ...................................................................................... 120 8 - Zimmet suçunda cezayı azaltan haller ......................................................................... 121 9 - Zimmet suçunda kovuşturma...................................................................................... 121 10 - Zararın bir misli ağır para cezası ............................................................................... 121 - Nitelikli zimmet.................................................................................................................. 1 - Zimmet hile ile gerçekleştirilmiş olacaktır.................................................................... 122 2 - Yapılan hilenin aldatıcı nitelikte olması....................................................................... 122 3 - Meydana gelen zararın üç misli kadar ağır para cezası hükmedilecektir...................... 125 III - Basit ve nitelikli zimmet suçlarında uygulanacak ortak hükümler ...................................... 125 1 - Suça Etkili Olan Haller ............................................................................................... 125 a - Ağırlatıcı sebepler ....................................................................................................... 125 b - Hafifletici sebepler...................................................................................................... 125 2 - Zararın ödetilmesi ...................................................................................................... 127 3 - Zimmet suçunda kovuşturma ..................................................................................... 127 4 - Zimmet suçunda faile verilecek ek ceza...................................................................... 129 II - Zimmet Faslında Düzenlenmiş Bulunan Diğer Suçlar I - Denetim görevinin ihmaliyle zimmete sebebiyet........................................................ 129 II - Devlet hesabına yapılan alım, satım ve yapıma fesat karıştırma ................................. 132 III - Devlet namına malzeme alım-satımında memurun ticaret yapması............................ 134 iKİNlCl FASIL İrtikâp 1 - Genel açıklamalar....................................................................................................... 136 2 - Mukayeseli hukukta irtikâp suçlan.............................................................................. 137 3 - irtikâp suç tipinin yapısı ............................................................................................. 137 4 - İrtikâp suçunun unsurları ve kanunumuzdaki düzenleniş biçimi................................. 138 5 - Suçun faili .................................................................................................................. 139 6 - Suçun mağduru ............................................... i......................................................... 139 7 - Memuriyet sıfat veya memuriyet görevi kötüye kullanılmalıdır .................................. 140 8 - Memurun kendisine veya başkasına haksız olarak para veya sair menfaatler sağlaması .......................................................................................... 141 9 - Verilme, sağlama veya vaatte bulunulması ................................................................ 143 10 - irtikâp suçunda kullanılan vasıtalar............................................................................ 143 a - icbar suretiyle irtikâp............................................................................................. 143 b - ikna suretiyle irtikâp............................................................................................ 147 c - Hatadan istifade suretiyle irtikâp........................................................................... 148 11 - İrtikâp suçunda manevi unsur.................................................................................... 149 12 - Suçun özel görünüş şekilleri ................................................................................... 149 13 - Suça tesir eden sebepler............................................................................................. 150 ÜÇÜNCÜ FASIL Rü şvet Genel açıklamalar......................................... ................................................................... 152 a - Rüşvet mukavelesi.................................................................................................... 153 b -'Menfaat kavramı........................................................................................................ 155 1 - Mukayeseli hukukta rüşvet suçlan............................................................................. 155 2 - İrtikâp ve rüşvet arasındaki fark ............................................................................... 157 3 - Rüşvet suçunda korunan hukuki yarar ..................................................................... 158 I - Rüşvet alma suçu................................................................................................................... 160 1 - Rüşvet alma suçunun faili ......................................................................................... 160 2 - Rüşvet alma ile yapılacak iş arasındaki ilişki............................................................. 161 3 - Rüşvetin memurun görevi ile ilgili bir iş için verilmiş olması ................................... 162 4 - Basit-nitelikli rüşvet ayırımı ..................................................................................... 166 5 - Rüşvet alma suçunda manevi unsur .......................................................................... 170 6 - Rüşvet alma suçunun tamamlanması ....................................................................... 171 7 - Suçun özel görünüş şekilleri..................................................................................... 173 8 - Rüşvet alma suçuna tesir eden sebepler..................................................................... 175 9 - Rüşvet alma suçunda müeyyide ............................................................................... 177 II - Rüşvet verme suçlan........................................................................................................... 179 Genel açıklamalar........................................................................................................... 179 I - Görevin kötüye kullanılması için rüşvet verme........................................................... 180 1-Suçun faili .................................................................................................................. 180 2 - Rüşvet anlaşması kiminle yapılacaktır....................................................................... 181 3 - Rüşvet görevin kötüye kullanılması için teklif edilecektir......................................... 181 4 - Rüşvetin vaat veya teklif veya verilmiş olması......................................................... 182 5 - Hareketin hukuka aykırılık yoğunluğu..................................................................... 182 6 - Rüşvet verme suçunda manevi unsur....................................................................... 182 7 - Nitelikli rüşvet verme suçunun özel görünüş şekilleri.............................................. 183 8 - Rüşvet verme suçuna etkili sebepler ........................................................................ 184 9 - Rüşvet verme suçunda cezasızlık sebebi .................................................................. 184 10 - Müsadere ile ilgili hükümler.................................................................................... 184 II - Haklı hususun temini için rüşvet verme.................................................................... 185 1 - Basit rüşvet verme suçunun unsurları ...................................................................... 185 2 - Suçun özel görünüş şekilleri...................................................................................... 187 3 - Hafifletici sebepler ve cezasızlık sebebi..................................................................... 188 4 - Müsadere ile ilgili hüküm ......................................................................................... 188 DÖRDÜNCÜ FASIL Memuriyet ve Mevki nüfuzunu Suiistimal Edenler ve Memuriyet Vazifelerini Yapmayanlara Ait Cezalar I - Kişilere karşı keyfi ve sert muemele .................................................................................... 190 I - Keyfi muamele.......................................................................................................... 190 1 - Genel açıklamalar ...................................................................................................... 190 2 - Suçun unsurları ........................................................................................................ 191 3 - Keyfi muamele suçunda ağırlatıcı sebep..................................................................... 193 II - Sert muamele suçu.................................................................................................... 193 II - Görevi ihmal suçu .............................................................................................................. 194 1 - Tarihi gelişim ........................................................................................................... 194 2 - Mukayeseli hukuk ................................................................................................... 194 3 - Hükmün niteliği ........................................................................................................ 194 4 - Görevi ihmal suçunun tarifi ve unsurları ................................................................... 195 5 - Suçun özel görünüş şekilleri....................................................................................... 201 6 - Suçun ağırlatıcı sebepleri ............................................................................................ 201 7 - Şahısların zarara uğraması........................................................................................... 202 III - Görevi suiistimal suçu ....................................................................................................... 202 1 - Tarihi gelişimi ............................................................................................................. 202 2 - Mukayeseli hukuk....................................................................................................... 203 3 - Suç tipinin özelliği ...................................................................................................... 204 4 - Görevin genel nitelikte kötüye kullanılması ile görevin ihmali arasındaki kıstas ........ 206 5 - Suçun unsurları ........................................ ................................................................ 209 a - Suçun faili .................................................................................................................. 209 b - Yasada yazılı hallerden başka herhangi nedenle olursa olsun görevin kötüye kullanılması..................................................................................... 210 c - Suçun manevi unsuru ................................................................................................. 215 6 - Suçun özel görünüş şekilleri....................................................................................... 217 7 - Hafifletici sebepler...................................................................................................... 218 8 - Cezayı artıran haller..................................................................................................... 219 9 - Memuriyetten mahrumiyet.......................................................................................... 219 ALTINCI FASIL Hükümet Memurları Tarafından Efrada Karşı Yapılacak Suimuameleler I - Memurun sanığa cürmünü söyletmek için işkence vesair kötü muamele yapması ............... 220 1 - Maddenin tarihsel gelişimi .......................................................................................... 221 2 - Hükmün niteliği ......................................................................................................... 221 3 - Suçun unsurları .......................................................................................................... 221 a - Suçun faili .................................................................................................................. 222 b - Suçun maddi unsurları ............................................................................................... 222 c - Suçun manevi unsuru ................................................................................................. 222 4 - Neticenin failin kastını aşması hali ............................................................................. 223 II - Cebir kullanma ile yetkili olanların ferdi darp ve cerh etmesi .............................................. 224 1 - Maddenin tarihsel gelişimi .......................................................................................... 225 2 - Mukayeseli hukuk....................................................................................................... 225 3 - Hükümün niteliği ....................................................................................................... 225 4 - Suçun unsurları .......................................................................................................... 225 a - Suçun faili .................................................................................................................. 225 b - Suçun failinin fiili, memuriyetini icra ederken veya amirin emrini yerine getirirken gerçekleşmiş olması ...................................................................... 226 c - Suçun maddi unsuru.................................................................................................... 228 d - Suçun manevi unsuru.................................................................................................. 229 5 - Maddenin ikinci fıkrası............................................................................................... 229 YEDİNCİ FASIL Hükümet Memuriyetinin ve Unvan ve Şerefinin Gaspı I - Resmî memuriyetin gaspı suçu ............................................................................................ 231 1 - Suçla korunan hukuki yarar ve suç tipinin bazı özellikleri........................................... 232 2 - Suç tipinin gerçekleşme şekilleri ................................................................................. 233 3 - Hukuka aykırılık.......................................................................................................... 236 4 - Manevi unsur............................................................................................................... 237 5 - Cezaya etkili ağırlatıcı sebepler .................................................................................... 237 6 - Suçun özel beliriş şekilleri ........................................................................................... 237 II - Haksız olarak; resmi elbisenin giyilmesi, nişan ve alâmetlerin kullanılması suçu ................ 240 I - Genel açıklamalar.......................................................................................................... 240 1 - Suçun koruduğu hukuki yarar, suç tipinin bazı özellikleri ........................................... 240 2 - Ortak unsurlar.............................................................................................................. 241 II - Rütbe ve memuriyetin veya bir mesleğin resmi elbisesinin giyilmesi.......................... 242 1 - Elbise ile ilgili açıklamalar ........................................................................................... 242 2 - Manevi unsur............................................................................................................... 243 3 - Ağırlatıcı sebepler........................................................................................................ 243 III - Nişan veya madalyaların takılması............................................................................. 244 1 - Fıkranın kaynak kanun ve yabancı kanunlardan farkı................................................... 244 2 - Nişan ve madalyanın anlamı ........................................................................................ 244 3 - Suçun özel görünüş şekilleri ....................................................................................... 245 ONUNCU FASIL Mühür Fekki ve Hükümetin Muhafazasında Bulunan Eşyayı Çalmak I - Mühür fekki.......................................................................................................................... 246 1 - Genel açıklamalar ve suçun koruduğu hukuki yarar .................................................... 246 2 - Mühür ve mührün bozulması ...................................................................................... 247 3 - Mühür, usulüne uygun olarak konulmuş olmalıdır...................................................... 248 4 - Hukuka uygunluk sebepleri ........................................................................................ 249 5 - Manevi unsur............................................................................................................... 249 6 - Suça etkili sebepler....................................................................................................... 250 7 - Suçun özel beliriş şekilleri............................................................................................ 251 8 - Yaptırım....................................................................................................................... 252 II - Yedieminin görevini kötüye kullanması............................................................................... 252 1 - Karşılaştırmalı hukuk - Hükmün kaynak kanundan farkı - Korunan hukuki yarar - Suç tipinin bazı özellikleri - Suçun faili..................................... 252 2 - Hareketin yönelik olduğu konu.................................................................................... 254 3 - Malın teslim edilmiş olması.......................................................................................... 255 4 - Manevi unsur............................................................................................................... 257 5 - Suça etkili sebepler ...................................................................................................... 259 6 - Suçun özel beliriş şekilleri............................................................................................ 260 DÖRDÜNCÜ BÂB ADLİYE ALEYHİNDE CÜRÜMLER - Genel açıklamalar......................................................................................................... 262 -" Suç Tasnii ve Resmi Mercileri İğfal" ile "İftira" cürümlerinin bazı özellikleri............ 263 İKİNCİ FASIL Suç tasnii ve Resmi Mercileri İğfal I - Genel açıklamalar ................................................................................................................. 266 1 - Maddenin tarihi gelişimi .............................................................................................. 266 2 - Karşılaştırmalı hukuk................................................................................................... 267 3 - Suç tasnii cürümünde kanunumuzun sistemi................................................................ 268 4 - Suç tasnii suç tipinin yaratılmasına duyulan gereksinme.............................................. 268 5 - Korunan hukuki yarar .................................................................................................. 269 II - TCK.nun 283. maddesinde belirtilen suçun birinci şekli ..................................................... 270 1 - Suçun faili .................................................................................................................... 270 2 - işlenmemiş bir suç olacak............................................................................................. 270 3 - İhbar fıkrada belirtilen mercilere yapılacak................................................................... 270 4 - Yapılan ihbar ve uydurulan suç belirli bir kimseye karşı ve buna isnat edilerek yapılmamış olacak ......................................................................... 271 5 - Suçta manevi unsur...................................................................................................... 272 6 - Suçun özel görünüş şekilleri ........................................................................................ 272 III - Suç uydurma suçunun ikinci şekli ..................................................................................... 273 1 - Suçun faili ......................................... -........................................................................ 274 2 - Uydurulan suçun gerçekleşmemiş olması gerekir......................................................... 274 3 - Kovuşturmaya başlanacak şekilde suç eserlerinin uydurulması.................................... 275 IV - Kendi kendini itham suçu................................................................................................... 276 V - Ortak hafifletici sebep.......................................................................................................... 277 ÜÇÜNCÜ FASIL İftira 1 - Genel Açıkamalar ........................................................................................................ 278 2 - Maddenin tarihi gelişimi .............................................................................................. 278 3 - Karşılaştırmalı hukuk................................................................................................... 279 4 - İftira suçunda korunan hukuki yarar ........................................................................... 279 I - Şekli iftira.............................................................................................................................. 282 1 - Suçun faili .................................................................................................................... 282 2 - İftira suçunda fiilin yönelik olduğu mağdur ................................................................. 282 3 - İftiranın gerçekleştiriliş şekli ve ihbar ve şikâyetin yapılacağı merciler......................... 284 4 - isnat edilen fiilin "suç" olması...................................................................................... 287 5 - İftiranın objektif olarak gerçek dışı olması ................................................................... 290 6 - iftiranın ihtiyarı olması.................................................................................................. 291 7 - İftira suçunda hareketin özelliği........................................................... *v.................... 293 8 - İftira edilen kişi hakkında takipsizlik veya beraat karan verilmesi iftira suçunun karinesini teşkil eder mi ?............................................................................... 295 9 - Hukuka aykınlık........................................................................................................... 295 a - İftiraya maruz kalanın fiile nzası.............................................................................. 295 b - Dilekçe hakkı.......................................................................................................... 296 c - Savunma dokunulmazlığı ....................................................................................... 297 10 - Suçun manevi unsuru......................................................................................... -...... 299 11 - Suçun tamamlanması.................................................................................................. 302 12 - iftira suçunun özel görünüş şekilleri.................. 303 13 - Ağırlatıcı ve hafifletici sebepler 307 a - İftira cürümünde ağırlatıcı sebepler............................................................................... 307 b - Hafifletici sebepler...................................................................................................... 309 1 - İftiracının rücu etmesi.......................................................................................... 309 2 - İftira konusunun kabahat olması.......................................................................... 313 II - Maddi iftira.......................................................................................................................... 314 III - İftira suçunda kovuşturma ve iftiracıya verilecek ceza ...................................