Türkiye’de Yükseköğretimde Yabancı Dil Eğitiminin Kurumsallaşması: Darülfünun Elsine (Diller) Şubesi

Yunus Emre Pehlivan tarafından kaleme alınan ve Filiz Kitabevi etiketiyle yayımlanan Türkiye’de Yükseköğretimde Yabancı Dil Eğitiminin Kurumsallaşması: Darülfünun Elsine (Diller) Şubesi, Türk eğitim tarihi ve yükseköğretim kurumlarının modernleşme evresini yabancı dil politikaları ekseninde ele alan son derece özgün bir araştırma-inceleme çalışmasıdır. Eser, Osmanlı Devleti’nin son dönemi ile erken Cumhuriyet sürecinin entelektüel köprülerini kuran II. Meşrutiyet devrinde, yabancı dil eğitiminin kurumsallaşma çabalarını arşiv belgeleri ve müfredat programları ışığında titizlikle analiz etmektedir. Eserin ilk bölümünde, 1908-1918 yılları arasında Osmanlı yükseköğretimindeki yabancı dil eğitimi masaya yatırılmaktadır. II. Meşrutiyet dönemindeki hararetli dil eğitim tartışmaları aktarılırken; Mekteb-i Mülkiye, Dârülmuallimîn-i Âliye, Dârülmuallimât, Ticaret Mekteb-i Âlisi, Mekteb-i Sultânî, Dârü’l-Hilâfeti’l-Aliyye Medresesi, Posta ve Telgraf Mektebi gibi dönemin en prestijli eğitim kurumlarında yabancı dil öğretiminin nasıl şekillendiği kurumsal bazda incelenmektedir. İkinci ve üçüncü bölümlerde ise doğrudan doğruya bugünkü İstanbul Üniversitesi'nin temelini oluşturan Darülfünun bünyesindeki kurumsal ve yapısal dönüşümler mercek altına alınmaktadır. 1910-1912 yılları arasında faaliyet gösteren Dârülfünûn Elsine (Diller) Şubesi'nin idari yapısı, ders içerikleri, muallim kadrosu ve öğrencileri detaylandırılmaktadır. Ardından gelen "Lisan Şubesi ve Fakültesi" ile "Lisan Mektebi" (1918-1919) dönemleri; ders programlarından sınav sistemlerine, mezuniyet imtihanlarından fakülte teşkilatlanmalarına kadar tüm ayrıntılarıyla çözümlenmektedir. Darülfünunda açılan Fransızca gece dersleri gibi dönemin sosyal ihtiyacına yönelik hamleler de eserde kendine geniş yer bulmaktadır. Kitabın sonunda yer alan zengin ekler bölümünde; tarihi talimatnameler, okul müfredatları, kurumsal antetler ve lisan şubesi mezunlarının künye defterlerine ait birincil elden arşiv vesikaları yer almaktadır. Eğitim tarihi araştırmacıları, filologlar, dil bilimciler ve Osmanlı modernleşmesi üzerine çalışan akademisyenler için veri temelli bir başvuru kaynağı olan bu kıymetli eser, Albatros Kitap’ın akademik araştırma-inceleme ve tarih-kültür seçkisinde yer almaktadır.