Ekonomi Konusunda Temel Bilgiler I

İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ.......................................................................................................................... 1 1. 1 Bilim nedir? ......................................................................................................... 2 1. 2 Bilimin dallara ayrılışı.......................................................................................... 8 1. 3 Toplumsal bilimlerde yöntem............................................................................... 9 1. 4 Ekonomi biliminin uğraş alanı............................................................................ 11 1. 5 Ekonomi biliminin yararlandığı bilim dallan ...................................................... 12 1. 6 Ekonomi biliminin alt dallara ayrılışı.................................................................. 18 1. 7 Ekonomi biliminde kullanılan bazı kavramlar ve yapılan varsayımlar................ 20 2. EKONOMİ VE SORUNLARI ............................................................................... 25 2. 1 Gereksinmeler................................................................................................... 25 2. 2. Kaynaklar.......................................................................................................... 28 2. 3 Ekonomi nedir?.................................................................................................. 30 2. 4 Ekonominin sorunları ....................................................................................... 32 2.4.1 Ne üretilecek ?.......................................................................................... 33 2.4.2Nasıl üretilecek?....................................................................................... 39 2.4.3Kimin için üretilecek ? ............................................................................. 40 3. ÜRETİM VE SUNU KURAMI .............................................................................. 43 3. 1 Üretim birimi ve amacı...................................................................................... 44 3. 2 Üretim etmenleri................................................................................................. 50 3.2.1 Doğa ....................................................................................................... 50 3.2.2Emek........................................................................................................ 51 3.2.3 Anamal .................................................................................................... 52 3. 3 Üretim biriminin alacağı kararlarla ilgili süreler; 'dönem' kavramı...................... 53 3. 4 Üretim işlevi ve eş-ürün eğrileri......................................................................... 55 3. 5 Ölçeğe göre getiriler .......................................................................................... 66 3. 6 Azalan verim yasası............................................................................................ 70 3. 7 Uzun-dönem ile ilgili karar verme........................................................................ 78 3.7.1Eş-maliyet doğrusu ................................................................................... 78 3.7.2 Üretici dengesi.......................................................................................... 82 3. 8 Kısa-dönemde maliyetler .................................................................................... 87 3. 9 Uzun-dönemde maliyetler ................................................................................ 104 3.9.1 Ölçeğe göre getiri veya ölçek ekonomisi ................................................ 105 3.9.2 Uzun-dönem maliyet eğrileri.................................................................... 107 3.10 Çok-uzun-dönemde maliyetler......................................................................... 111 3.11 Üretim biriminin gelirleri ................................................................................. 112 3.12Kâr maksimizasyonu ilkesi ve üretim biriminde denge .................................... 113 3.12.1Toplam değerler yaklaşımı ................................................................... 115 3.12.2 Marjinal değerler yaklaşımı .................................................................. 117 3.13 Üretim biriminin sunu eğrisi............................................................................ 123 3.14 Üretim kesiminin sunu eğrisi............................................................................ 125 3.15 Sunu eğrisinin kayması ................................................................................... 128 3.16Sununun fıat esnekliği .................................................................................... 129. 4. TÜKETİCİ DENGESİ VE İSTEM KURAMI ....................................................... 134 4. 1 Tüketici birimi ve amacı................................................................................... 134 4. 2 Tüketici biriminin dengesi ................................................................................ 135 4. 3 Fayda kavramı .................................................................................................. 136 4. 4 Eş-fayda eğrileri................................................................................................ 142 4. 5 Bütçe doğrusu .................................................................................................. 147 4. 6 Tüketici davranışlarının eş-fayda eğrileri ve bütçe doğrusu yardımıyla açıklanması..................................................................................... 150 4.6.1 Fiat ile satınalınmak istenilen miktar arasındaki ilişki.............................. 154 4.6.2 Gelir ile satınalınmak istenilen miktar arasındaki ilişki........................... 156 4.6.3 Rakip malın fiatı ile satınalınmak istenilen miktar arasındaki ilişki .... 157 4.6.4 Tamamlayıcı malın fiatı ile satınalınmak istenilen miktar arasındaki ilişki ..................................................................................... 160 4.6.5 Zevk ve alışkanlıklardaki değişme ile satınalınmak istenilen miktar arasındaki ilişki........................................................................... 163 4. 7 Tüketici biriminin istem işlevi .......................................................................... 165 4. 8 istem eğrisi yardımıyla tüketici biriminin istem işlevinin açıklanması ............... 166 4.8.1 Fiat ile istem arasındaki ilişki ................................................................. 167 4.8.2 Rakip malın fiatı ile istem arasındaki ilişki ............................................. 171 4.8.3 Tamamlayıcı malın fiatı ile istem arasındaki ilişki .................................. 174 4.8.4 Gelir ile istem arasındaki ilişki................................................................ 177 4.8.5 Zevk ve alışkanlıklarda değişme ile istem arasındaki ilişki ................... 181 4.9 Bir malın veya hizmetin toplam istem eğrisi....................................................... 183 4.10 Toplam istem eğrisinin kayması........................................................................ 184 4.11 İstem esneklikleri............................................................................................... 187 4.11.1 İstemin fiat esnekliği ........................................................................... 4.11.2 İstemin gelir esnekliği ........................................................................... 201 4.11.3İstemin çapraz esnekliği ........................................................................ 205 5. FİAT OLUŞUMU VE PİYASALAR.................................................................. 208 5. 1 Piyasaya ilişkin genel bilgiler............................................................................. 208 5. 2 Fiat oluşumu...................................................................................................... 218 5. 3 Piyasa türleri....................................................................................................... 234 5.3.1 Tam rekabet piyasası .............................................................................. 235 5.3.2 Tekel piyasası.......................................................................................... 243 5.3.2.1 Sunu tekeli ................................................................................. 243 5.3.2.2 İstem tekeli.................................................................................... 261 5.3.2.3İki yanlı tekel ............................................................................. 267 5.3.3 Eksik rekabet piyasaları .......................................................................... 272 5.3.3.1 Duopol piyasası ......................................................................... 273 5.3.3.2 Oligopol piyasası....................................................................... 279 5.3.3.3Tekelci rekabet piyasası............................................................... 293 5. 4 Piyasa konusuna dinamik yaklaşım ................................................................... 300 5.4.1 Dinamik çözümleme................................................................................ 301 5.4.2Örümcekağı sorunu ............................................................................... 302 5. 5 Üretim etmenleri piyasası................................................................................... 308 5.5.1 Üretim etmenleri piyasalarında istem ...................................................... 308 5.5.2 Üretim etmenleri piyasalarında fiat oluşumu ........................................... 314 5.5.2.1 Tam rekabet koşullarının geçerli olduğu girdi piyasası............... 320 5.5.2.2Rekabetin eksik olduğu veya hiç olmadığı girdi piyasaları ......... 321 5.5.3 İşgücü etmeni piyasası............................................................................. 324 5.5.3.1 İşgücü sunusu ............................................................................ 325 5.5.3.2 İşgücü piyasasında fiat oluşumu................................................. 332 5.5.3.2.1 Rekabetin olanaksızlığı ................................................ 333 5.5.3.2.2 Rekabetin engellenmesi ............................................... 335 5.5.4Doğa etmeni piyasası .............................................................................. 340 5.5.4.1 Doğa etmeni sunusu................................................................... 341 5.5.4.2 Doğa etmeni piyasasında fiat oluşumu ....................................... 343 5.5.4.3 Rant ve doğa etmeninin fiatlandırılması ..................................... 361 5.5.4.4 Rant kavramının değişik anlamları ............................................. 363 5.5.5 Anamal etmeni piyasası .......................................................................... 367 5.5.5.1 Anamal etmeni sunusu................................................................ 369 5.5.5.2 Anamal etmeni piyasasında fiat oluşumu ................................... 385 5.5.5.3 Faiz ve taşınır değerlerin fiatlandırılması ..................................... 399 6. BİRİM VE TOPLUM.............................................................................................. 405 6.1 Dışsallıklar......................................................................................................... 405 6.2 Toplumsal maliyet ve özel maliyet....................................................................... 410 6.3 Fayda-maliyet analizi .......................................................................................... 419 Yararlanılan kaynaklar.................................................................................................. 429