Borçlar Hukuku Genel Bölüm 6.BASKI

İÇİNDEKİLER ALTINCI BASI’NIN SUNUŞU .............................................................................. V BİRİNCİ BASI’NIN SUNUŞ’U ............................................................................. VII §1. Giriş ...................................................................................................................... 1 I– Genel Olarak .................................................................................................... 1 II– Borçlar Hukuku ve Borçlar Kanunu Tarihine Kısa Bir Bakış ........................ 2 §2. Borç İlişkisi ve Borç Kavramları ....................................................................... 7 I– Borç İlişkisi Kavramı ....................................................................................... 7 II– Borç Kavramı ............................................................................................... 11 III– Borçlanma İşlemi Kavramı ......................................................................... 11 IV– Akit (Sözleşme) Kavramı ........................................................................... 13 V– “Borçlu Taraf”ın Sayısı Açısından Akitlerin Sınıflandırılması .................... 16 VI– Fiilî Akit İlişkisi Kavramı ........................................................................... 17 VII– Alacak Hakkı ............................................................................................. 18 VIII– Talep Yetkisi ve Alacak Hakkı ................................................................ 19 IX– Hatır İlişkileri (Gefälligkeitsverhältnis) ...................................................... 20 X– Centilmen Anlaşmaları ................................................................................. 22 XI– Eksik (Tabiî) Borç Kavramı ........................................................................ 22 1) Ahlâkî vazife (TBK 78/2) ..................................................................... 23 2) Zamanaşımına uğrayan alacak hakkına karşılık olan borç .................... 23 3) Kumar ve bahis borçları (TBK 604-606) .............................................. 24 4) Evlenme tellalığında (evlenme simsarlığında) karşı edim (TBK 524) .. 25 XII– Yüklenti (Obliegenheit, incombance) Kavramı ......................................... 25 XIII– Kazandırma Sebebi Kavramı.................................................................... 27 XIV– Realobligation (Nesnel Borç Kavramı) .................................................... 29 XV– Bağımlı Hak Kavramı ............................................................................... 29 XVI– “Intuitus Personae” Unsuru Olan Akitler (Borçlunun Kişisel Vasıfları Göz Önünde Tutularak Yapılan Akitler) .................................................. 30 §3. Borçlar Hukuku Alanına Hâkim Olan Temel İlkeler .................................... 30 I– “Temel Hürriyet”e Dayanan Akit Hürriyeti (Sözleşme Serbestisi, Sözleşme Özgürlüğü) İlkesi .......................................................................... 30 II– “Iustitia distributiva”ya (Oran Adaleti, Dağıtım Adaleti, Hakkaniyet, Somut Olay Adaleti) Dayanan Alt İlkeler .................................................... 30 §4. Sözleşme (Akit) ve Kuruluşu ............................................................................ 31 I– Genel Açıklama ............................................................................................. 31 II– İcap (Öneri) ve İcaba (Öneriye) Davet ......................................................... 32 III– Esaslı “noktalar” ve ikincil (tali) “noktalar” ............................................... 32 IV– İcabın (Önerinin) ve Kabulün Hukukî Niteliği ........................................... 35 1. Önerinin hukukî niteliği ........................................................................ 35 2. Kabulün hukukî niteliği ......................................................................... 36 V– Akdin Kurulması .......................................................................................... 36 1. Genel açıklama ...................................................................................... 36 2. Akdin kurulması anı ................................................................................ 38 VI– Akdin Hüküm Doğurması Anı .................................................................... 39 VII– Açık Bir Kabul Gerektirmeyen Haller ....................................................... 39 VIII– İcabın (Önerinin) Bağlayıcılık Süresi ....................................................... 41 IX– Bağlayıcı Olmayan İcaplar (Öneriler) ......................................................... 42 X– İcap (Öneri) ve Kabulün Geri Alınması ....................................................... 42 XI– İnternet Vasıtası ile Akit Kurma ................................................................. 43 XII– Vasıtalı-Vasıtasız Beyanlar ....................................................................... 44 XIII– Varması Gerekli Beyanlar ........................................................................ 44 XIV– Ismarlanmamış (Sipariş Edilmemiş) Şey Gönderilmesi........................... 44 XV– Alenî Mükâfat Vaadi (İlân Yoluyla Ödül Sözü Verme) ve Müsabaka (Yarışma) İlanı .......................................................................................... 46 §5. Şekil .................................................................................................................... 47 I– Genel Açıklama ............................................................................................. 47 II– Adî Yazılı Şekil ............................................................................................ 52 III– Resmî Yazılı Şekil (Düzenleme) ................................................................. 54 IV– İradî şekil .................................................................................................... 55 V– Şekil Kurallarına Uymayışın Yaptırımı........................................................ 56 §6. Sebep Göstermeksizin (Mücerret) Borç Tanıması (İkrarı) ve Borç Vaadi .................................................................................................................. 57 I– Genel Açıklama ............................................................................................. 57 II– Kazandırma Sebebi Ne Olabilir? .................................................................. 58 III– TBK 18’de Gerçek Anlamda Soyutluk mu Söz Konusudur? ...................... 59 §7. Ön Akit (Önsözleşme) Kavramı ve Hükümleri .............................................. 61 I– Genel Açıklama ............................................................................................. 61 II– Ön Akdin Gerekli Olabileceği Durumlar ..................................................... 61 III– Ön Akdin Şekli ............................................................................................ 62 IV– Ön Akitten Doğan “Yapma” Borcunun İfasının İstenmesi (Taşınmaz Satış Vaadi Örneği)..................................................................................... 62 §8. Akit Serbestisi (Vertragsfreiheit, İrade Özgürlüğü, Sözleşme Özgürlüğü, Autonomie de la Volonté) ............................................................. 64 I– Kavram .......................................................................................................... 64 II– Akit Yapıp Yapmama Özgürlüğü ................................................................. 64 III– Akdin İçeriğini Belirleme Özgürlüğü.......................................................... 65 IV– Tip Seçme Özgürlüğü (Typenfreiheit) ........................................................ 65 V– Şekil Özgürlüğü ........................................................................................... 66 VI– Akdi Çözme veya Değiştirme Özgürlüğü ................................................... 66 §9. Genel İşlem Şartları .......................................................................................... 67 I– Genel Açıklama ............................................................................................. 67 II– “Genel İşlem Şartları” Alanında Akit Serbestîsinin Sınırlanması ................ 68 1. “Genel işlem şartları” hangi şartlarla akdin içeriğine dahil olmuş sayılmalıdır? .......................................................................................... 68 2. Genel işlem şartları akdin içeriğine dahil olabilmiş iseler dahi, bunların bir tür “kısmî hükümsüzlük” yaptırımı ile karşılaşmaları mümkün müdür? ................................................................................... 68 §10. Akitlerin Yorumu, Tamamlanması ve Tahvil (= Çevirme, Konversion) .. 71 I– Yorum ............................................................................................................ 71 1. Genel açıklama: ..................................................................................... 71 2. Taraflar arasındaki yorum anlaşmazlıklarında ...................................... 72 II– Akdin Tamamlanması .................................................................................. 72 1. Genel açıklama ...................................................................................... 72 2. Akdin örtülü içeriğinin tamamlayıcı kurallar ile tamamlanması .......... 73 3. Akitlere hâkim müdahalesi ................................................................... 74 III– Tahvil (Çevirme, Konversion, Conversion) ................................................ 75 §11. Geçersizlik Yaptırımları ................................................................................. 75 I– Genel Açıklama ............................................................................................. 75 II– Ehliyet Unsurundaki Eksiklikler ve Yaptırım .............................................. 76 III– Akitlerin “Konu”suna İlişkin Geçersizlik Halleri ....................................... 78 1. Genel açıklama ...................................................................................... 78 2. “Akdin konusu” kavramının açıklanması .............................................. 79 3. Konuda kanuna aykırılık ....................................................................... 80 4. Konuda ahlâka aykırılık ........................................................................ 84 5. Konuda imkânsızlık .............................................................................. 85 IV– Yasak İşlemler ............................................................................................ 86 V– Geçersizlik Yaptırımları ve Butlan Yaptırımı .............................................. 88 1. Genel olarak geçersizlik yaptırımları .................................................... 88 2. Butlan (Kesin hükümsüzlük) yaptırımı ................................................. 90 3. Butlan yaptırımının özellikleri .............................................................. 91 4. Butlan itirazının kötüye kullanılması .................................................... 92 5. Kısmî butlan (Kısmî hükümsüzlük) ...................................................... 93 6. Esnek Hükümsüzlük Kavramı ............................................................... 94 §12. İrade Bozuklukları ve Gabin (Aşırı Yararlanma) ile Yaptırımları ............ 95 I– Genel Açıklama ............................................................................................. 95 II– İstenerek (Kasden) Meydana Getirilen İç İrade - Beyan Uyuşmazlığı ......... 96 1. Tek taraflı .............................................................................................. 96 2. İki taraflı ................................................................................................ 96 III– Nisbî Muvazaanın Türleri ........................................................................... 97 IV– Nâm-ı Müsteâr, Kişide Muvazaa, İnançlı İşlem ve Dolayısı ile Temsilli Vekâlet Kavramları .................................................................................. 97 V– Beyan Hataları (Açıklamada Yanılma) ........................................................ 99 1. Genel açıklama ...................................................................................... 99 2. Beyan hatasının (Açıklamada yanılmanın) türleri ............................... 102 VI– İç İradenin Oluşumunda Bozukluk ve Temel Hatası (Temelde Yanılma) 104 VII– Dış Etkenlerle İç İradenin Bozuk Oluşması (Hile = Aldatma ve İkrah: Korkutma ve Zorlama) ........................................................................... 106 1) Genel açıklama: ................................................................................... 106 2) Hile (aldatma) (TBK 36): .................................................................... 106 3) İkrah (korkutma) (TBK 37-38): .......................................................... 107 4) Üçüncü kişinin hilesi ve ikrahı (aldatması ve korkutması): ................ 107 5) Beyan hatası failini uyarmayıp saymaca uyuşma doğurma hali:......... 108 VIII– Vasıta Hatası (İletmede Yanılma) (TBK 33) .......................................... 108 IX– Yanılma (Hata), Aldatma (Hile), Korkutma (İkrah) Hallerinde Yaptırım: İşlemin İptal Edilebilirliği (TBK 39) ..................................... 108 X– Aşırı Yararlanma (Gabin) ve Yaptırımı (TBK 28) ..................................... 111 1. Şartları ................................................................................................. 111 2. Yaptırımı ............................................................................................. 111 XI– İptal Edilebilirlik Yaptırımında Kısmî İptal veya “Düzeltme” ................. 112 §13. Temsil ............................................................................................................. 113 I– Genel Açıklamalar: Temsil Kavramı ve “Vekâlet”den Ayrılması ............... 113 II– Temsil Yetkisinin Kullanılması .................................................................. 114 III– “Kendisi ile İşlem”ler ve Çifte Temsil ...................................................... 115 IV– Temsil Yetkisinin Kapsamı ....................................................................... 115 V– Temsil Yetkisinin Sona Ermesi .................................................................. 116 1. Sona erme sebepleri ............................................................................ 116 2. (M)’nin yetkisinin sona ermesi halinde, (M) sıfatı ile yapılan işlemlerin durumu ............................................................................... 117 VI– (M)’nin İrade Bozukluğu .......................................................................... 118 VII– Yetkisiz Temsil ........................................................................................ 118 1. Genel açıklama: ................................................................................... 118 2. Yetkisiz temsil halinde (M)’nin giderim yükümü ............................... 118 3. Hukukî görünüşe güvenin korunması ilkesinin (MK 2/1) devreye girmesi (Görünüşde temsil yetkisi) halleri .......................................... 118 §14. Sözleşme Dışı Sorumluluk Borç İlişkileri ................................................... 119 I– Genel Açıklamalar ....................................................................................... 119 II– Sözleşme Dışı ve Sözleşmeden Doğan Sorumluluk ................................... 120 III– Ceza Sorumluluğu ve Özel Hukuk Sorumluluğu ...................................... 121 IV– İdare Hukuku Alanında Sorumluluk İlişkisi ............................................. 122 V– Haksız Fiil Borç İlişkisinin Unsurları......................................................... 122 §15. Haksız Fiillerde Hukuka Aykırılık Unsuru ................................................ 123 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 123 II– Haksız Fiil Sorumluluğu Çerçevesine Alınan “Ahlâka Aykırılık” (TBK 49/2) ................................................................................................. 124 III– Eylemsizlik de Eylem Gibi Hukuka Aykırı Sayılabilir mi? ...................... 127 IV– Hukuka Uygunluk Sebepleri ..................................................................... 129 1. Genel açıklama .................................................................................... 129 2. Hukuka uygunluk sebeplerinin kanunda sayılmış olması gereği ........ 130 3. Hukuka uygunluk sebepleri ................................................................. 131 §16. Sorumluluk Borç İlişkilerinin Onsuz Olmaz Unsuru: Zarar ................... 138 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 138 II– Doğrudan Zarar - Dolayısı ile Zarar ........................................................... 139 III– Sözleşme Zararı ve Haksız Fiil Zararı ....................................................... 140 IV– Yarışma Bulunmayan Hallerde bir Haksız Fiil Zararının Akdî Sorumluluk Hükümleri Çerçevesinde Giderimi İstenebilir mi? (Akdin üçüncü kişiyi koruyucu etkisi sorunu) .......................................... 141 V – Normatif Zarar .......................................................................................... 142 §17. İlliyet (nedensellik) Bağı ............................................................................... 143 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 143 II– Eylemsizlik (Unterlassung) İllet Sayılabilir mi? ........................................ 144 III– Şart Kuramı ve Uygun İlliyet Kuramı – Süreci Başlatmada Etken Olan Olgunun Tesbiti ........................................................................................ 146 IV– İlliyet Bağının Kesilmesi .......................................................................... 146 1. Genel açıklama .................................................................................... 146 2. İlliyet bağı süreci (F)’nin eylemi ile başladıktan sonra başka bir illiyet bağı süreci ile kesilebilir mi? .................................................... 148 V– Öne Geçen İlliyet Bağı Zarar Sonucunu Doğurmuş ise, Önüne Geçilen İlliyet Bağının da Aynı Sonucu Doğuracağı İleri Sürülerek Zarar Sonucunu Doğuran İlliyet Bağını Başlatan (F) Sorumluluktan Kurtulabilir mi? ......................................................................................... 149 VI– İlliyet Varsayımı (=Fiction) = Varsayılan İlliyet ...................................... 149 VII– Hukuka Aykırılık Bağı Kavramı ............................................................. 150 §18. Kusur Unsuru ................................................................................................ 151 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 151 II– Bireylerde İsnad Kabiliyeti ......................................................................... 153 III– Tüzel Kişilerde Sorumluluk Ehliyeti ......................................................... 154 IV– Kusur Kavramı ve Türleri ......................................................................... 155 1. Kusur kavramı ..................................................................................... 155 2. Kusurun türleri .................................................................................... 155 3. Ağır kusur ve hafif kusur ayırımı ........................................................ 156 4. Haksız fiil sorumluluğu borç ilişkisinin kurulması için “kasd” aranan haller ........................................................................................ 156 5. İhmalin ölçütü ..................................................................................... 157 §19. Kusursuz Sorumluluk Borç İlişkileri .......................................................... 158 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 158 II– Kanunun Yüklediği Nezaret Ödevinin Yerine Getirilmemiş Olmasından Doğan –Kurtuluş Kanıtlı– Kusursuz Sorumluluk Halleri .......................... 159 1. Kusursuz sorumluluk olguları ............................................................. 159 2. Kurtuluş kanıtlı kusursuz sorumluluk hallerinde kurtuluş kanıtı türleri: .................................................................................................. 161 III– Kurtuluş Kanıtsız Kusursuz Sorumluluk Halleri ....................................... 164 1) Yapı (bina) ve inşa eseri malikinin sorumluluğu (TBK 69) ................ 164 2) Taşınmaz malikinin sorumluluğu (TMK 730) .................................... 165 3) Araç işletenin sorumluluğu (KTK 85)................................................. 165 4) İşverenin iş kazasından dolayı sorumluluğu ....................................... 167 5) Sivil hava araçlarının verdikleri zarardan dolayı sorumluluk ............. 167 6) Çevreye verilen zarardan dolayı sorumluluk. ....................................... 167 7) Uzay araçlarının verdikleri zararlardan dolayı sorumluluk ve kusursuz sorumluluğu genişletme eğilimleri: ...................................... 167 §20. Akit Dışı Sorumlulukta Zarar Giderimi ..................................................... 168 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 168 II– Maddî Zarar Giderimi (TBK 50-55) ........................................................... 169 1. Nesne (Mal, Eşya) zararı ..................................................................... 169 2. Ölüm ve beden bütünlüğü ihlâli dolayısı ile maddî zarar .................... 170 III– Denkleştirme ve Mahsup Sorunu .............................................................. 191 IV– Aynen Tazmîn ........................................................................................... 192 V– Yansıma Zararlarının Giderimi .................................................................. 193 VI– İrat Şeklinde Giderim ................................................................................ 194 VII – Geçici Ödemeler ..................................................................................... 195 VIII– Manevî Zarar ve Giderimi ...................................................................... 196 1. Manevî zarar kavramı ve terim ........................................................... 196 2. Manevî zarar giderimi halleri .............................................................. 197 3. “Manevî zarar” bulunması halinde (TBK 58) kusursuz sorumluluk mu söz konusudur? .............................................................................. 201 4. Tüzel kişiler manevî tazminat talep edebilirler mi? ............................ 202 5. Kişiliğin “post-mortal” korunması dolayısı ile manevî tazminat talep edilebilir mi?............................................................................... 203 6. “Manevî yansıma zararı” kavramı ....................................................... 204 7. Sözleşme ihlâli halinde manevî zarar giderimi istenebilir mi? ............ 205 8. Malvarlığı zararları (Nesne zararları) dolayısı ile manevî tazminat istenebilir mi? ...................................................................................... 206 9. Para dışındaki manevî giderim araçları ............................................... 207 10. Manevî giderimin para olarak belirlenmesinde giderimin belirlenmesi ilkeleri ............................................................................. 208 11. Manevî tazminat talebinin devir ve intikali ......................................... 209 12. Haksız rekabet olgularında ve maddî olmayan mallar üzerindeki mutlak malvarlığı haklarının ihlâlinde manevî tazmînat ..................... 210 §21. Ceza ve İdare Hukukunda Sözleşme Dışı Sorumluluk ............................. 213 I– Ceza Yargısı ve Sözleşme Dışı (Akit Dışı) Sorumluluk .............................. 213 1. Genel açıklama ..................................................................................... 213 2. Somut olayda ceza ilâmının Hukuk yargılamasına etkisi ..................... 213 II– İdarî Yargı ve Sözleşme Dışı Sorumluluk .................................................. 213 §22. Dayanışmalı (Müteselsil) Sorumluluk ve Rücu .......................................... 214 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 214 II– Tam (Gerçek) Dayanışmalı Sorumluluk (eBK 50; TBK 61) ...................... 215 III– Eksik (Gerçek Olmayan) Dayanışmalı Sorumluluk (Nakıs Teselsül) (eBK 51; TBK 61) .................................................................................... 216 1. Genel açıklama ..................................................................................... 216 2. Sonuçları ............................................................................................... 216 IV– Rücu İlişkisi .............................................................................................. 217 §23. Sorumluluk Borç İlişkisinde Zamanaşımı .................................................. 218 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 218 II– Daimî Def’i................................................................................................. 220 §24. Sebepsiz İktisap Borç İlişkisi ....................................................................... 222 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 222 II– Varsıllaşma ve Yoksullaşma İlişkisi ........................................................... 224 III– Haklı Bir İktisap Sebebi Bulunmayışı ....................................................... 227 IV– Kazandırıcı İşlemin Sebebe Bağlılığı ve Soyutluğu Sorunu ..................... 227 V– Sebepsiz İktisap Halleri .............................................................................. 231 1. İfa dışı sebepsiz iktisap ......................................................................... 231 2. İfa eylemlerine ilişkin sebepsiz iktisaplar ............................................. 231 VI– Hukuka ve Ahlâka Aykırı Amaçla Kazandırma (TBK 81) ....................... 234 VII– İade Talebinin Kapsamı ........................................................................... 235 1. Genel açıklama ..................................................................................... 235 2. İade talebinin kapsamı: ......................................................................... 235 3. İadenin şekli .......................................................................................... 236 VIII– Zamanaşımı ............................................................................................ 237 §25. Borçların İfası ............................................................................................... 239 I– Genel Açıklama ........................................................................................... 239 II– Verme Borçlarında Cins (Çeşit) ve Parça Borcu Ayırımı .......................... 242 III– Seçimlik Borçların İfası (TBK 87) ............................................................ 245 1. Seçimlik borç kavramı ........................................................................ 245 2. Seçimlik borç ve ifa yerine edim (= datio in solutum) yapma imkânını başta borçluya veren sözleşmeler ......................................... 247 3. “İfa yerine edim” ve “ifa uğruna edim” kavramlarının farklılığı ........ 249 IV– “Para Borcu” Türünden Verme Borçları ................................................... 249 1. Genel açıklama .................................................................................... 249 2. Yabancı para ile borçlanma ve yabancı para kaydı ............................. 251 3. Para borçlarında para değerinin düşmesine karşı başvurulan özel önlemler .............................................................................................. 253 4. Para borçlarında faiz ........................................................................... 254 V– İfanın Borçludan Başkası Tarafından Yapılması........................................ 260 VI- İfanın Alacaklıdan Başkasına Yapılması ................................................... 261 VII– Kısmen İfa (Tediye)................................................................................. 261 VIII– Bölünebilir Olmayan Borçlarda İfa (TBK 85) ....................................... 262 1. Genel açıklama .................................................................................... 262 2. Birden fazla alacaklı ............................................................................ 262 3. Birden fazla borçlu .............................................................................. 263 IX– İfa Yeri (TBK 89) ..................................................................................... 263 X– İfa Zamanı .................................................................................................. 264 1. Genel açıklama .................................................................................... 264 2. İfa için belirli süre kararlaştırılmış olması halinde, ifanın istenebilir (muaccel) olduğu günün belirlenmesi ................................................. 265 3. Ertelenmiş borç; vâdesinden önce ifa edilebilir mi? ........................... 268 4. Tatil gününe rastlayan vade................................................................. 268 5. İş saatleri içinde ifa ............................................................................. 268 6. İfa için belirlenen sürenin uzatılması .................................................. 268 XI– Alacaklıya Para Borcunun Veya Borçlarının Tamamının Ödenmemesi Halinde Hangi Borç için Ödeme Yapılmış Sayılacağı .............................. 269 XII– İfa Karineleri ........................................................................................... 270 XIII– İfa Eden Borçlunun; Makbuz İşleme ve Senedin Geri Verilmesini İsteme Hakkı .......................................................................................... 270 XIV– Tam İki Tarafa Borç Yükleyen (Sinallagmatik) Sözleşmelerde İfa ....... 271 1. Her iki taraf da kendi edimi açısından borçlu olduğuna göre, hangisi önce ödeyecektir? ................................................................... 271 2. Önce ifa etme yükümü olmayan tarafdan ifa talep edildiğinde ileri sürebileceği savunma (ödemezlik def’i) ...................................... 272 3. Ödemezlik (ödeme aczi) durumundaki def’i ve dönme hakkı ............ 273 §26. İfa Arızaları ................................................................................................... 273 I– Genel Açıklama .......................................................................................... 273 II– Alacaklıya İsnad Edilebilen Sebeplerle Ortaya Çıkan İfa Engeli ve Alacaklı Temerrüdü .................................................................................... 278 1) Genel açıklama .................................................................................... 278 2) Alacaklı temerrüdünün şartları ............................................................ 279 3) Alacaklının kusuru şart mıdır? ............................................................ 280 4) Alacaklı temerrüdünün hükümleri ...................................................... 282 5) Alacaklı temerrüdü dışında alacaklıya isnad edilebilen ifa ârızaları ... 284 III– Gereği Gibi İfa Etmeme Hallerinden: Akdin Müsbet İhlâli (Positive Vertragsverletzung) ................................................................................... 285 IV– İmkânsızlık................................................................................................ 287 V– İfa Mümkün Olmasına Rağmen Borçlunun İfa Etmemesi ......................... 292 1. Genel açıklama .................................................................................... 292 2. Borçlunun muaccel borcu ifa etmemekle temerrüde düşmesinin şartları ve hükümleri (Borçlu temerrüdü) ............................................ 293 VI– Yardımcının Eyleminden Dolayı Sorumluluk (TBK 116) ........................ 307 1. Genel açıklama .................................................................................... 307 2. Karşılaştırma ......................................................................................... 307 VII– Sorumlulukta