Finansal Kiralamada Kiralananın Ayıbı Nedeniyle Kiracının Başvurabileceği Haklar

İÇİNDEKİLER TEŞEKKÜR .................................................................................................................V İÇİNDEKİLER ..........................................................................................................VII KISALTMALAR ........................................................................................................XI GİRİŞ ............................................................................................................................1 §1. FİNANSAL KİRALAMA KAVRAMI VE FİNANSAL KİRALAMA SÖZLEŞMESİ HAKKINDA TEMEL BİLGİLER ............................................3 I. Finansal Kiralama ......................................................................................................3 A. Kavram ................................................................................................................3 B. 6361 sayılı Kanun Kapsamında Finansal Kiralama .............................................9 II. Finansal Kiralama Sözleşmesi ................................................................................13 A. Tanımı ................................................................................................................13 B. Sözleşmenin Karakteristik Unsurları .................................................................15 1. Genel Olarak ..................................................................................................15 2. Tarafları ..........................................................................................................15 a. Finansal Kiraya Veren ...............................................................................15 b. Kiracı.........................................................................................................17 3. Sözleşmenin Konusu ......................................................................................20 a. Genel Olarak .............................................................................................20 b. Bütünleyici Parça Meselesi .......................................................................22 4. Sözleşmenin Süresi ........................................................................................26 5. Kiraya Verenin Sözleşme Konusu Üzerindeki Mülkiyet Hakkı .....................28 6. İktisadî Mülkiyeti Sağlamak Üzere Kiracıya Sözleşme Konusunun Dolaysız Zilyetliğinin Devredilmesi ve Dolaysız Zilyetliğe Müdahale Etmeme Borcu ...............................................................................................29 7. Hukukî Niteliği ve Tâbi Olduğu Hükümler ...................................................34 a. Hukukî Nitelik ...........................................................................................34 b. Uygulanacak Hükümler ............................................................................36 §2. FİNANSAL KİRALAMA SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA KİRALANANIN AYIPLI OLMASI HALİNDE KİRACININ KİRAYA VERENE KARŞI HAKLARI .............................................................................41 I. Finansal Kiralama Sözleşmesinde Ayıp ...................................................................41 A. Genel Olarak Ayıp Kavramı ...............................................................................41 B. Finansal Kiralama Sözleşmesinde Ayıp .............................................................43 II. Kiralananın Kiracının Seçimi ve Talebi Üzerine Üçüncü Kişiden Sağlandığı Finansal Kiralama Sözleşmelerinde Ayıptan Sorumluluk ....................................45 A. Genel Olarak ......................................................................................................45 B. Sözleşme Taraflarınca Sorumluluğun Kararlaştırılması .....................................49 III. Satış ve Geri Kiralama Tarzında Yapılan Finansal Kiralama Sözleşmelerinde Ayıptan Sorumluluk ..............................................................................................51 IV. Kiralananın Üçüncü Kişiden Kiracının Seçimi ve Talebi Üzerine Sağlanmadığı Finansal Kiralama Sözleşmelerinde Ayıptan Sorumluluk .............52 A. Genel Olarak ......................................................................................................52 B. Ayıptan Sorumluluğun Koşulları ........................................................................53 1. Genel Olarak ..................................................................................................53 2. Ayıptan Sorumluluğun Maddî Koşulları ........................................................54 a. Ayıp Mevcut Olmalıdır ..............................................................................54 b. Ayıp Hasarın Geçtiği Anda Mevcut Olmalıdır ..........................................57 c. Ayıp Kiracı Tarafından Bilinmemelidir .....................................................57 d. Ayıp Kabul Edilmemiş Olmalıdır ..............................................................59 e. Ayıptan Sorumluluk Bertaraf Edilmemiş Olmalıdır ..................................60 3. Ayıptan Sorumluluğun Şeklî Koşulları ..........................................................62 a. Genel Olarak .............................................................................................62 b. Gözden Geçirme Külfeti Yerine Getirilmelidir .........................................64 c. Bildirim (İhbar) Külfeti Yerine Getirilmelidir ...........................................65 C. Ayıptan Sorumluluğun Sonuçları .......................................................................70 1. Genel Olarak ..................................................................................................70 2. Genel Hükümlere Göre Olumlu Zararın Giderilmesi Talebi ..........................70 3. Sözleşmenin 6361 sayılı Kanun m. 31/II Uyarınca ve Haklı Nedenle Feshi Hakları .................................................................................................72 4. Ayıptan Doğan Seçimlik Haklar.....................................................................75 a. Genel Olarak .............................................................................................75 b. Sözleşmenin Feshi .....................................................................................78 c. Kiralama Bedelinin İndirilmesi .................................................................81 d. Ayıplı Eşyanın Değiştirilmesi ....................................................................82 e. Ayıplı Eşyanın Onarılması .........................................................................85 D. Ayıptan Sorumluluğun Zamansal Sınırları .........................................................85 §3. FİNANSAL KİRALAMA İLİŞKİSİNDE KİRALANANIN AYIBI NEDENİYLE KİRACININ KİRALANANIN TEMİN EDİLDİĞİ KİŞİYE KARŞI İLERİ SÜREBİLECEĞİ HAKLAR ....................................................89 I. Sözleşmelerin Nisbîliği İlkesi Kapsamında Kiracının Hukukî Durumu ..................89 A. Genel Olarak ......................................................................................................89 B. Üçüncü Kişinin Zararını Giderim Bağlamında Finansal Kiralama Sözleşmesi .........................................................................................................91 II. Kiracının Üçüncü Kişiyi Koruyucu Etkili Sözleşme Kuramına Dayalı Talepleri .................................................................................................................94 A. Üçüncü Kişiyi Koruyucu Etkili Sözleşme .........................................................94 B. Finansal Kiralama İlişkisinde Uygulanma Olanağı............................................97 III. Kiracının Güven Sorumluluğuna Dayanma Olanağı .............................................99 A. Genel Olarak Güven Sorumluluğu.....................................................................99 B. Kiracının Finansal Kiralama İlişkisinde Satıcının Uyandırdığı Güvenden Bahisle Tazminat Talebinde Bulunması .........................................................102 IV. Kiracının Satıcı ve Kiraya Veren Arasındaki Sözleşmeden Doğan Ayıptan Sorumluluğa İlişkin Hakları Kullanması ............................................................106 A. Genel Olarak ....................................................................................................106 B. Hakların Kiracıya Temsil Yetkisi Verilmesi Yoluyla Kullandırılması Sorunsalı .........................................................................................................109 1. Genel Olarak ................................................................................................109 2. Temsil Yetkisi Verilmesinin Ayıptan ve Kötü İfadan Doğan Hakların Akıbeti Bakımından Yorumlanması ............................................................111 3. Temsil Çözümü Çerçevesinde Ayıptan Sorumluluğun Şeklî Külfetlerinin Yerine Getirilmesi ..................................................................113 4. Temsil Çözümü Çerçevesinde Ayıptan Sorumluluğa İlişkin Hakların İleri Sürülmesi .............................................................................................114 a. Tazminat Talepleri ...................................................................................114 b. Kiracının Satış Sözleşmesinden Dönmesi ...............................................115 c. Kiracının Bedel İndirimi Hakkını Kullanması ........................................118 d. Kiracının Onarım Talebini İleri Sürmesi .................................................118 e. Kiracının Değiştirme Talebini İleri Sürmesi ............................................119 C. Hakların Kiracıya Devredilmesi ......................................................................119 1. Genel Olarak ................................................................................................119 2. Olumlu Zararın Giderilmesi Alacağının Kiracıya Devri ..............................120 3. Ayıptan Sorumluluktan Doğan Hakların Devri ............................................123 a. Genel Olarak ...........................................................................................123 b. Ayıptan Sorumluluğa İlişkin Şeklî Külfetlerin Yerine Getirilmesi ..........124 c. Sözleşmeden Dönme Hakkının Devri .....................................................124 d. Satış Bedelinin İndirilmesi Hakkının Devri ............................................126 e. Satılanın Ayıpsız Benzeriyle Değiştirilmesi Hakkının Devri ..................127 f. Satılanın Onarılması Hakkının Devri .......................................................128 D. Türk Yargı Uygulaması ve Uygulamanın Değerlendirilmesi ...........................129 1. Genel Bakış ..................................................................................................129 2. Değerlendirme .............................................................................................131 a. Genel Olarak ...........................................................................................131 b. Hak Kullanımının Sonuçları Açısından ...................................................133 SONUÇ .....................................................................................................................135 KAYNAKÇA ............................................................................................................141