Muhammed Hamidullah Han'ın İstanbul Seyahatnamesi'nde Türkiye ve İstanbul

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ ....................................................................... VII İÇİNDEKİLER .............................................................. IX GİRİŞ............................................................................ 1 KÜLTÜRLERİN YAYILMASINDA SEYAHATNAMELERİN YERİ ............................................................................. 4 URDUCA SEYAHATNAMELERİN EDEBİ, KÜLTÜREL VE TARİHİ ÖNEMİ ........................................................ 7 URDU DİLİNDE SEYAHATNAME YAZIMI ....................... 9 SİR SEYYİD AHMED HAN VE EĞİTİM HAREKETİNİN URDUCA SEYAHATNAMELERİN GELİŞİMİNE KATKISI 12 XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ ............................. 13 II. ABDÜLHAMİD’İN PANİSLAMİZM POLİTİKASI ........... 16 TÜRKLERİN HİNT ALT KITASI İLE İLGİLİ YAZDIĞI SEYAHATNAMELER .................................................... 18 TÜRKİYE İLE İLGİLİ URDUCA YAZILAN SEYAHATNAMELER .................................................... 21 İSTANBUL’A DAİR YAZILAN SEYAHATNAMELER VE ÖZELLİKLERİ ............................................................. 24 HAMİDULLAH HAN’IN İSTANBUL SEYAHATNAMESİ .... 29 I. BÂB ........................................................................ 34 İSKENDERİYE’DEN İZMİR’E KADAR DENİZ YOLCULUĞU .............................................................. 34 Seyahatin Başlangıcı ve Mısır’dan Ayrılış ................. 34 II. BÂB ....................................................................... 36 İZMİR’İN DURUMU VE MİDİLLİ ADASINA DOĞRU YOLCULUK ................................................................. 36 İzmir Şehrine Yolculuk ............................................ 37 İzmir Hakkında Genel Bilgiler .................................. 39 İzmir Şehri’nin Kervan Köprüsü ve Surları ............... 44 İzmir’de İnançlar ..................................................... 48 Midilli Adası’na Genel Bir Bakış ve Konstantinapolis’e Doğru Deniz Yolculuğu ............................................ 50 III. BÂB ...................................................................... 61 KONSTANTİNİYYE ....................................................... 61 Konstantiniyye ........................................................ 62 Konstantinopolis’in Ünlü Bölgeleri ve Padişah ile Görüşme ................................................................. 71 İslambol (İstanbul) ............................................... 71 Galata ................................................................. 72 Pera .................................................................... 74 Türkiye Sadrazamı (Cumhurbaşkanı) ile Görüşme 76 IV. BÂB ...................................................................... 78 KONSTANTİNİYYE’NİN CAMİLERİ ................................ 78 Konstantinopolis Camileri ....................................... 79 Ayasofya Camii .................................................... 80 Eyüp (Sultan) Camii ............................................ 84 Fatih Camii ......................................................... 86 Bayezid (Beyazıt) Camii ........................................ 87 Sultan I. Selim (Yavuz Selim) Camii ..................... 88 Şahzade (Mehmet) Camii ..................................... 89 Süleymaniye Camii .............................................. 91 Ahmediye Camii .................................................. 93 Selamlık ve Cuma Namazı ................................... 95 Sultan-ı Azam’ın Huzuruna Kabul ....................... 99 V. BÂB ..................................................................... 103 ESKİ YAPILAR VE KONSTANTİNAPOLİS MAHKEMELERİ GEZİSİ ............................................ 103 Topkapı Sarayı .................................................. 104 Binalar .............................................................. 108 Eski Saraylar ..................................................... 108 Sulh Hane ......................................................... 109 Ağaian-ı Bîrun (Beylerbeyi Dış Avlusu) ............... 111 Ağaian-ı Enderûn (Harem Dairesi) ...................... 111 Bâb-ı Saadet (Saadet Kapısı) .............................. 112 Hazine-i Şahî (Krallık Hazinesi) .......................... 112 Şahî (Krallık) Harem Sarayı ................................ 113 Ağaian-ı Bîrun ve Ağaian-ı Enderûn ................... 113 Bostancıbaşı ...................................................... 113 İstanbul’daki Adliyeler ve Modern Üniversite ...... 114 VI. BÂB .................................................................... 117 BOĞAZİÇİ İLE BİRLİKTE ASYA KITASI SEYAHATİ ..... 117 Boğaz Turu........................................................ 118 Çinili Camii ....................................................... 119 Cami-i Mescid ................................................... 119 Bulgurlu Dağı .................................................... 119 Üsküdar (Skutari) .............................................. 120 Kuzguncuk ........................................................ 120 Beylerbeyi (Hilerbi) ............................................ 120 Kandilli ............................................................. 121 Vaniköy ............................................................. 121 Beykoz .............................................................. 121 Yûşa Tepesi (Cebel Şeyatin)................................ 122 Anadolu Kavağı ................................................. 122 Hayreddin Paşa Türbesi ..................................... 124 Çırağan Sarayı................................................... 125 Hamidiye Camii ................................................. 125 Yeni Valide Camii (Pertevniyal Valide Sultan Camii) ............................................................... 126 Bebek ................................................................ 126 Robert Koleji ...................................................... 127 Emirgan ............................................................ 127 İstinye Boğazı .................................................... 128 Yeniköy ............................................................. 128 Tarabya ............................................................. 128 Büyükdere ........................................................ 129 Riva .................................................................. 130 VII. BÂB ................................................................... 131 DOLMABAHÇE SARAYI VE DİĞER YERLERİN TURU, İSTANBUL’DAN AYRILIŞ ............................................ 131 Dolmabahçe Sarayı ............................................ 132 Yıldız Sarayı ...................................................... 134 Konstantiniyye’den Ayrılış .................................. 138 SONUÇ ..................................................................... 139 KAYNAKÇA ............................................................... 143