Karşılaştırmalı Politik Sistemler

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM LİBERAL DEMOKRATİK SİSTEM 1. Liberal Demokratik Sistem...................................................................................... 6 1.1. Liberal Demokrasilerde Sosyo-Ekonomik Yapı.................................................... 7 1.1.1. Liberal Kapitalizm...................................................................................... 7 1.1.2. Çağdaş Kapitalizm...................................................................................... 8 1.2. Liberal Demokrasilerin İdeolojisi.......................................................................... 9 1.2.1. Siyasal Liberalizm...................................................................................... 9 1.2.1.1. Özgürlük....................................................................................... 9 1.2.1.2. Eşitlik........................................................................................... 9 1.2.1.3. Çoğulculuk................................................................................. 10 1.2.2. Ekonomik Liberalizm............................................................................... 11 1.2.2.1. Özel Mülkiyet............................................................................. 11 1.2.2.2. Ticaret Özgürlüğü....................................................................... 12 1.2.3. Bugünkü Liberalizm................................................................................. 12 1.3. Liberal Demokrasilerin Kurumlan....................................................................... 13 1.3.1. Seçim....................................................................................................... 14 1.3.1.1. Seçim Sistemleri......................................................................... 15 1.3.1.2. Çoğunluk Sistemleri................................................................... 15 a. Tek Adlı, Tek Türlü Çoğunluk Sistemi.................................. 16 b. Tek Adlı, İki Türlü Çoğunluk Sistemi................................... 17 1.3.1.3. Nispi Temsil Sistemi................................................................... 17 a. Yaklaşık Nispi Temsil........................................................... 18 aa. En Büyük Artıklar Tekniği................................................... 18 bb. En Büyük Ortalama Tekniği................................................ 18 b. Tam Nispi Temsil.................................................................. 19 1.3.2. Temsil...................................................................................................... 21 1.3.2.1. Coğrafi Temsil............................................................................ 22 1.3.2.2. Mesleki Temsil........................................................................... 23 1.3.3. Güçler Ayrılığı......................................................................................... 24 1.3.3.1. Yasama Gücü............................................................................. 24 1.3.3.2. Yürütme Gücü............................................................................ 26 1.3.3.3. Yargı Gücü................................................................................. 28 a. Siyasal Organ Tarafından Denetim......................................... 29 b. Yargı Organı Tarafından Denetim.......................................... 29 aa. Dava Yoluyla Denetim...................................................... 30 bb. Defi Yoluyla Denetim...................................................... 30 1.4. Liberal Demokrasilerden Örnekler..................................................................... 31 1.4.1. ingiltere.................................................................................................... 31 1.4.1.1. İngiltere' nin Sosyo-Ekonomik Yapısı........................................ 32 1.4.1.2. İngiltere'de Siyasal Düşünce Birliği............................................ 34 1.4.1.3. İngiltere'de Siyasal Partiler.......................................................... 38 a. İşçi Partisi............................................................................... 44 b. Muhafazakar Parti.................................................................. 47 c. Liberal Demokratik Parti........................................................ 51 1.4.1.4. İngiltere'de Siyasal Partilerin Yapısı............................................ 51 a. Muhafazakar Partinin Yapısı.................................................. 51 b. İşçi Partisinin Yapısı.............................................................. 52 1.4.1.5. İngiltere Baskı Grupları.............................................................. 53 1.4.1.6. İngiltere'de Siyasal Kurumlar...................................................... 56 a. Yürütme Gücü........................................................................ 58 aa. Kral................................................................................... 58 bb. Özel Kurul........................................................................ 59 cc. Bakanlar Kurulu................................................................ 59 dd. Kabine.............................................................................. 60 b. Yasama Gücü......................................................................... 61 aa. Avam Kamarası (The House of Commons)...................... 61 bb. Lordlar Kamarası (The House of Lords).......................... 63 c. Yargı Gücü............................................................................. 64 aa. İngiltere ve Divan Sistemi................................................. 64 bb. İngiltere ve Mahkemeler Sistemi...................................... 66 1.4.2. Amerika Birleşik Devletleri...................................................................... 66 1.4.2.1. Amerika'nın Sosyo-Ekonomik Yapısı......................................... 67 1.4.2.2. Amerika'da İdeoloji..................................................................... 71 1.4.2.3. Amerika'da Siyasal Partiler......................................................... 73 1.4.2.4. Amerika'da Siyasal Partilerin Yapısı........................................... 76 1.4.2.5. Amerika Baskı Grupları.............................................................. 79 1.4.2.6. Amerika'da Siyasal Kurumlar..................................................... 81 a. Yürütme Gücü........................................................................ 83 aa. Beyaz Saray Bürosu.......................................................... 85 bb. Başkanın Seçimi............................................................... 85 b. Yasama Gücü......................................................................... 86 aa. Temsilciler Meclisi (The House of Representatives)......... 86 bb. Senato (The Senate).......................................................... 88 cc. Yasaların Yapılması.......................................................... 89 c. Yüksek Mahkeme.................................................................. 91 1.4.3. Fransa...................................................................................................... 93 1.4.3.1. Fransa'nın Sosyo-Ekonomik Yapısı....................... .■................ 94 1.4.3.2. Fransa'da Siyasal Düşünce Çokluğu........................................... 98 1.4.3.3. Fransa'da Siyasal Partiler........................................................... 101 a. Bir Halkçı Hareket İçin Birlik Partisi (UMP)....................... 102 aa. Yerel Komiteler............................................................... 104 bb. Kongre............................................................................ 104 cc. Hareketler........................................................................ 104 dd. Ulusal Konsey................................................................ 104 ee. Yönlendirme Komitesi ve Ulusal Sekreterler................... 105 ff. Siyasal Büro..................................................................... 105 gg. Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcısı................. 105 hh. Başkan ve Yetkili Başkan Yardımcısı............................. 105 b. Fransız Demokrasi İçin Birlik Partisi (UDF)....................... 105 aa. Konvansiyon................................................................... 106 bb. Ulusal Konsey................................................................ 106 cc. Siyasal Büro.................................................................... 107 dd. Yürütme Komitesi........................................................... 107 ee. Ulusal Tahkim ve Denetleme Komisyonu....................... 107 ff. Mali Gözetim Komitesi.................................................... 107 c. Sosyalist Parti....................................................................... 107 ç. Komünist Parti...................................................................... 110 d. Milliyetçi Cephe (FN).......................................................... 114 1.4.3.4. Fransa'da Siyasal Partilerin Bugünkü Durumu.......................... 115 a. Sol Partiler............................................................................ 116 b. Merkez Partiler..................................................................... 116 c. Sağ Partiler........................................................................... 117 ç. Diğerleri............................................................................... 117 1.4.3.5. Fransa Baskı Grupları............................................................... 118 a. İşveren Baskı Grupları......................................................... 118 b. Çiftçi Baskı Grupları............................................................ 118 c. İşçi Baskı Grupları............................................................... 119 aa. İş Genel Konfederasyonu............................................ t.. 120 bb. Fransız Demokratik İş Konfederasyonu......................... 120 cc. İşgücü.............................................................................. 121 dd. Milli Eğitim Federasyonu............................................... 121 1.4.3.6. Fransa'da Siyasal Kurumlar....................................................... 121 a. Yürütme Gücü...................................................................... 122 b. Yasama Gücü....................................................................... 126 aa. Ulusal Meclis.................................................................. 126 bb. Senato............................................................................. 127 c. Anayasa Konseyi ve Yüksek Mahkeme............................... 129 ç. Yüksek Adalet Divanı.......................................................... 131 İKİNCİ BÖLÜM SOSYALİST SİSTEMDEN BUGÜNE 2. Sosyalist Sistemdeki Değişim.............................................................................. 134 2.1. SSCB'den Rusya Federasyonu'na..................................................................... 135 2.2. Sosyalist Sistemde Sosyo-Ekonomik Yapı....................................................... 136 2.2.1. Toplumsal Mülkiyet............................................................................... 136 2.2.1.1. Devlet Mülkiyeti (Bütün Halkın Mülkiyeti)............................... 137 2.2.1.2. Kooperatif Kolhoz Mülkiyeti.................................................... 137 2.2.2. Planlama................................................................................................. 138 2.3. Sosyalist Sistemin İdeolojisi............................................................................. 139 2.3.1. Tarihi Maddecilik................................................................................... 140 2.3.2. Sınıf Çatışması....................................................................................... 141 2.3.3. Devletsiz Toplum................................................................................... 144 2.4. Sosyalist Sistemin Kurumlan............................................................................ 144 2.4.1. Tek Parti................................................................................................. 145 2.4.2. Tek Listeli Seçimler................................................................................ 148 2.4.3. Güçler Yoğunlaşması............................................................................. 149 2.5. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Dönemi............................................... 150 2.5.1. SSCB'de İdeoloji.................................................................................... 151 a. Lenin................................................................................... 151 b. Trotski................................................................................. 153 c. Stalin................................................................................... 153 ç. Hrusçov.............................................................................. 154 2.5.2. SSCB'de Parti ve Örgütü....................................................................... 156 2.5.3. SSCB'de Siyasal Kurumlar.................................................................... 158 a. Yüksek Sovyet.................................................................... 160 b. Prezidyum........................................................................... 160 c. Bakanlar Kurulu.................................................................. 160 2.5.4. SSCB'de Güçlerin Gerçek Dağılımı....................................................... 161 2.5.5. Gorbaçev'in İşbaşına Gelişi................................................................... 162 2.5.6. SSCB'nin Sona Ermesi.......................................................................... 163 2.6. Rusya Federasyonunun Doğuşu....................................................................... 165 2.6.1. Rusya'nın Sosyo-ekonomik Yapısı........................................................ 166 2.6.2. Rusya'da Siyasal Kurumlar.................................................................... 170 a. Anayasalar........................................................................... 170 aa. 1919 Anayasası................................................................. 170 bb. 1924 Anayasası................................................................. 171 cc. 1936 Anayasası................................................................. 171 dd. 1977 Anayasası................................................................. 171 ee. 1993 Anayasası................................................................. 172 b. Yürütme Gücü................. 172 aa. Rusya Federasyonu Başkanı 172 bb. Rusya Federasyon Başkanının Yetkileri.......................... 174 cc. Hükümet.......................................................................... 175 c. Yasama Gücü....................................................................... 175 aa. Yasama Meclisinin Yetkileri............................................ 176 bb. Yasama Organının Anayasayı Değiştirme Yetkisi.......... 177 ç. Yargı Gücü........................................................................... 177 2.7. Çin Halk Cumhuriyeti..................................................................................... 179 2.7.1. Çin'in Sosyo-Ekonomik Durumu.......................................................... 180 2.7.2. Çin'de İdeoloji........................................................................................ 187 a. Üç ve Beş Karşıt Kampanyası.............................................. 189 b. Yüz Çiçek Kampanyası........................................................ 190 c. Çin Komünist Partisi............................................................. 190 2.7.3. Çin'de Siyasal Gelişme......................................................................... a. Kültür Devrimi (1966-1969)................................................ 194 b. İktidarın Güçlendirilmesi (1973-1976)................................ 194 c. Mao'dan Sonra Durum (1978-?)........................................... 195 ç. Yeni Çin (1978'den bugüne)................................................ 195 d. Hong Kong........................................................................... 197 e. Tayvan................................................................................... 198 2.7.4. Çin'de Siyasal Kurumlar....................................................................... a. Ulusal Halk Meclisi.............................................................. 198 b. Devlet İşleri Kurulu.............................................................. 200 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 3. Hindistan.................................................................................................................. 202 3.1. Hindistan'ın Sosyo-ekonomik Yapısı.............................................................. 203 3.1.1. Hinduizm............................................................................................... 204 3.1.2. Kast Sistemi........................................................................................... 205 3.1.3. Yabancı Egemenliği............................................................................... 206 3.2. Hindistan'da Siyasal Partiler............................................................................ 207 3.2.1. Kongre Partisi........................................................................................ 208 3.2.2. Bhatiya Janata Partisi.............................................................................. 21 2 3.2.3. Bahujan Samaj Partisi............................................................................ 213 3.2.4. Hindistan Komünist Partisi.................................................................... 213 3.2.5. Hindistan Komünist Partisi (Marksist).................................................. 214 3.2.6. Milliyetçi Kongre Partisi........................................................................ 215 3.3. Hindistan'da Siyasal Kurumlar........................................................................ 216 3.3.1. Yasama Gücü........................................................................................ 218 3.3.2. Yürütme Gücü....................................................................................... 220 3.3.3. Yargı Gücü............................................................................................ 222 3.4. Bugünkü Hindistan..................................... :................................................... 223 4. Japonya................................................................................................................... 223 4.1. Japonya'nın Sosyo-ekonomik Yapısı............................................................... 228 4.2. Siyasal Partiler................................................................................................. 230 4.3. Siyasal Kurumlar.............................................................................................. 234 4.3.1. Yürütme Gücü................................... .................................................. 235 4.3.2. Yasama Gücü......................................................................................... 236 4.3.3. Yargı Gücü............................................................................................ 237 SONUÇ......................................................................................... i........................... 239 KAYNAKÇA 243