2002 Tarihli Atina Sözleşmesi ve 1999 Tarihli Montreal Konvansiyonu Uyarınca Yolcuların Hakları 2.Bası

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ.................................................................................................. iii BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYEDE VE DÜNYADA DENİZ YOLU İLE YOLCU TAŞIMASININ TARİHİ GELİŞİMİ 1 1.1. Dünyada Deniz Yolu ile Yolcu Taşımasının Tarihi Gelişimi...... 1 1.2. Türkiye’de Deniz Yolu ile Yolcu Taşımasının Tarihi Gelişimi... 8 DENİZ YOLU İLE YOLCU TAŞIMASINI ULUSLARARASI HUKUKTA DÜZENLEYEN HÜKÜMLER 10 2.1. Milletlerarası Sözleşmeler.......................................................... 10 2.1.1. Milletlerarası Sözleşmeler ile İlgili İlk Çalışmalar.............. 11 2.1.2. 1955 Tarihli Madrid Konferansı ve 1961 tarihli  Brüksel Sözleşmesi   14 2.1.3. 1974 Tarihli Atina Sözleşmesi............................................. 16 İKİNCİ BÖLÜM 2002 TARİHLİ ATİNA PROTOKOLÜ........................................... 23 1.1. Protokolün Hazırlanma Aşaması ve Yürürlüğe Girmesi............ 23 1.2. 2002 Atina Sözleşmesinin Getirdiği Temel Yenilikler.............. 26 1.3. 2002 Atina Sözleşmesinin Uygulanmasına ilişkin IMO Çekince ve Kuralları................................................................... 31 1.4. 2002 Atina Sözleşmesi ile 1976 Tarihli Deniz Alacaklarına Karşı Mesuliyetin Sınırlandırılması Hakkında 1976  tarihli Milletlerarası Sözleşmeyi Tadil Eden 1996 Protokolü Arasındaki İlişki.......................................................................... 34 Avrupa Birliği Mevzuatı................................................................... 36 2.1. Avrupa Birliği Mevzuatı Çerçevesinde Deniz Yolu ve İç Su Yolu yolcularının Haklarına İlişkin 1177/2010 sayılı Tüzüğün Getirdiği Düzenlemeler............................................................... 40 2.2. 2015/2302 sayılı AB Tüzüğü’nün Getirdiği Düzenlemeler....... 44 2.3. Paket yolculuğu yönetmeliği...................................................... 46 6102 SAYILI TÜRK TİCARET KANUNU’NDA DENİZ YOLU İLE YOLCU TAŞIMALARINI DÜZENLEYEN HÜKÜMLER 49 3.1. Taşımanın Deniz Yolu ile Gerçekleştirilmesi............................ 51 3.2. Deniz Yolu ile Taşıma Sözleşmesi: Ücret Unsuru..................... 56 3.3. Türk Hukuku............................................................................... 58 3.4. Deniz Yolu ile Taşıma Sözleşmesi: Sözleşmenin Tarafları....... 60 3.4.1. Yolcu.................................................................................... 61 3.4.2. Taşıyan................................................................................. 62 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 2002 TARİHLİ ATİNA SÖZLEŞMESİ UYARINCA YOLCULARIN HAKLARI 65 1.1. Genel Olarak............................................................................... 65 DENİZ YOLU İLE YOLCU TAŞIMALARINININ 1974 TARİHLİ ATİNA SÖZLEŞMESİNE AİT 2002 PROTOKOLÜ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ 68 2.1.Sözleşmenin Uygulama Alanı..................................................... 68 2.2. 2002 Atina Sözleşmesi Çerçevesinde Taşıyanın sorumlu Olduğu Haller.............................................................................. 72 2.3. Gemi kazasından Doğan Sorumluluk......................................... 74 2.4. Yolcunun Bedensel Zarara Uğraması......................................... 77 2.5. Kusursuz Sorumluluk................................................................. 77 2.6. Kusur Sorumluluğu..................................................................... 79 2002 Tarihli Atina Sözleşmesi Uyarınca Genel olarak Gemi Kazası Dışındaki Olaylardan Sorumluluk......................................... 80 3.1. Gemi Kazası Dışındaki Diğer Hallerden Doğan Zararlar.......... 82 Türk Hukuku Bakımından Deniz Yolu ile Yolcu Taşımalarında Taşıyanın Sorumluluğu 82 Zorunlu Sigorta.................................................................................. 85 COVID-19 Salgınında Yolcu Gemilerinde Seyahat Eden Yolcuların Hakları............................................................................. 89 6.1. COVID-19 salgını Açısından Yolcuların Haklarını Koruyan Avrupa Birliğindeki Düzenlemeler  96 6.2. 2002 Atina sözleşmesi Uyarınca COVID-19 Sebebi ile taşıyanın gemi kazası dışında kalan hallerden dolayı taşıyanın kusur sorumluluğu Kapsamında Hukuki Sorumluluğu İncelenmesi......................... 97 6.3. 2002 Atina sözleşmesi Uyarınca COVID-19 çerçevesinde Zorunlu Sorumluluk Sigortası 102 Sonuç............................................................................................... 109 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ULUSLARARASI HAVAYOLU İLE TAŞIMA VE UYGULANACAK HÜKÜMLER 117 1.1. Giriş.......................................................................................... 117 1.2. Uluslararası Havayolu ile Taşımalarda Uygulanacak Hükümler.................................................................................. 118 1.3. 1929 Tarihli Varşova Konvansiyonu........................................ 119 1.4. 1955 Tarihli Lahey Protokolü................................................... 120 1.5. 1999 Tarihli Montreal Konvansiyonu...................................... 121 1999 Tarihli Montreal Konvansiyonu’nun Uygulanma Şartları..... 124 2.1. 1999 Tarihli Montreal Konvansiyonu’nun Uluslararası Taşımalara Uygulanabilmesi        125 2.2. Taşımanın Hava Aracı ile yapılması Zorunluluğu................... 129 2.3. Taşımanın Ücret Karşılığında Yapılması................................. 131 2.4. Taraflar Arasında Bir Taşıma Sözleşmesi Bulunması Gerekliliği................................................................................. 133 2.5. Taşımanın Konusu Yolcu, Bagaj veya Yük Olmalıdır............. 133 Montreal ve Varşova Konvansiyonları Bakımından Taşıyıcı......... 138 BEŞİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI HAVAYOLU TAŞIMALARINDA TAŞIYICININ SORUMLULUĞU 143 1.1. Genel Olarak............................................................................. 143 1.2. Kaza Kavramı ve Sorumluluk.................................................. 144 1.2.1 Sorumluluk............................................................................. 144 1.2.2 Kaza Kavramı......................................................................... 149 1.3. Taşıyanın Uçağa Biniş ve İnişteki Sorumluluğunun Kapsamı (Embarking and Disembarking)     156 1.4. Manevi Tazminat-Montreal Konvansiyonu.............................. 160 1.5. Gecikmeler-Montreal Konvansiyonu....................................... 161 1.5.1 Gecikmeler ve Uçuş İptali (Delay and Non-Performance)............................................................ 164 1.6 Muafiyet (Exoneration) Montreal Sözleşmesi........................... 165 ALTINCI BÖLÜM 1999 TARİHLİ MONTREAL KONVANSİYONU UYARINCA YOLCULARIN HAKLARI 167 Avrupa Birliği Yönetmeliği (261/2004 sayılı Konsey Tüzüğü)...... 168 2.1. Genel Bakış............................................................................... 168 2.2. Yolcunun Uçağa Kabul Edilmemesi........................................ 171 2.3. Uçuşların iptal edilmesi............................................................ 174 2.4. Gecikmeler................................................................................ 177 2.5. Özel sabit oranlı mali tazminat................................................. 181 2.6. Olağanüstü durumlar................................................................ 185 COVID-19 salgını ve Yolcuların Hakları....................................... 196 3.1. COVID-19 ve Montreal Konvansiyonu (Taşıyıcının Sorumluluğu) 197 3.2.  COVID-19 ve Avrupa Birliği Kuralları (Yolcuların hakları).. 199 3.3. Değerlendirme.......................................................................... 203 Sonuç............................................................................................... 208 EKLER................................................................................................ 227 EK 1: ATHENS CONVENTION RELATING TO THE CARRIAGE OF PASSENGERS AND THEIR LUGGAGE BY SEA, 1974 227 EK 2: PROTOCOL OF 1990 TO AMEND THE ATHENS CONVENTION RELATING TO THE CARRIAGE OF PASSENGERS AND THEIR LUGGAGE BY SEA, 1974............................................................ 240 EK 3: ATHENfS CONVENTION RELATING TO THE CARRIAGE OF PASSENGERS AND THEIR LUGGAGE BY SEA, 2002....................................................................................... 248 EK 4: 1974, YOLCULARIN VE BAGAJLARININ DENİZ YOLU İLE TAŞINMASINA İLİŞKİN ATİNA SÖZLEŞMESİNE AİT 2002 PROTOKOLÜ................................................................................. 269 EK 5: REGULATION (EU) No 1177/2010 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL 289 EK 6: PAKET TUR SÖZLEŞMELERİ YÖNETMELİĞİ................. 314 EK 7: IMO RESERVATION AND GUIDELINES FOR IMPLEMENTATION OF THE ATHENS CONVENTION   324 EK 8: TÜRK TİCARET KANUNU................................................... 335 EK 9: 1929 TARİHLİ VARŞOVA KONVANSİYONU.................... 344 EK 10: CONVENTION FOR THE UNIFICATION OF CERTAIN RULES RELATING TO INTERNATIONAL CARRIAGE BY AIR, SIGNED AT WARSAW ON 12 OCTOBER 1929 (WARSAW CONVENTION)......................................................... 354 EK 11: THE WARSAW CONVENTION AS AMENDED AT THE HAGUE 1955......................................................................... 369 EK 12: THE MONTREAL CONVENTION 1999 (MC99)............... 383 EK 13: REGULATION (EU) No 261/2004 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL 407 KAYNAKÇA...................................................................................... 423