Aile Arabuluculuğu Bağlamında Aile İşletmeleri Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ.........................................................................................................................V TEŞEKKÜR...............................................................................................................VII İÇİNDEKİLER............................................................................................................XI ŞEKİL LİSTESİ.........................................................................................................XV TABLO LİSTESİ....................................................................................................XVII KISALTMALAR.....................................................................................................XIX GİRİŞ.............................................................................................................................1 BİRİNCİ BÖLÜM ARABULUCULUK, AİLE ARABULUCULUĞU 1. ÇATIŞMA TEORİSİ..................................................................................................3 1.1. ÇATIŞMA...........................................................................................................3 1.2. ÇATIŞMA YÖNETİMİ......................................................................................6 2. ARABULUCULUK TEORİSİ...................................................................................8 2.1. AVRUPA BİRLİĞİ (AB) MÜKTESEBATI AÇISINDAN ARABULUCULUĞUN GELİŞİMİ...................................................................8 2.2. TÜRKİYE'DE ARABULUCULUĞUN GELİŞİMİ.........................................10 2.3. ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI ve TAHKİM...............11 2.4. ARABULUCULUK-TAHKİM (MED-ARB)..................................................14 2.5. ARABULUCULUK TANIMI ve TEMEL İLKELERİ....................................16 2.5.1. İhtiyari Ve Dava Şartı Arabuluculuk.........................................................20 2.5.2. Arabulucuların Nitelikleri..........................................................................25 2.5.3. Arabuluculuk Anlaşmalarının Hukuki Niteliği..........................................27 2.6. MÜZAKERE....................................................................................................29 3. AİLE ARABULUCULUĞU TEORİSİ....................................................................33 3.1. AİLE İÇİ ÇATIŞMA TÜRLERİ......................................................................33 3.2. AİLE İÇİ ÇATIŞMA YÖNETİMİ....................................................................38 3.3. AİLE ARABULUCULUĞU.............................................................................41 3.3.1. Aile Arabuluculuğunun Tarihçesi..............................................................41 3.3.2. Aile Arabuluculuğunun Tanımı.................................................................48 3.3.3. Arabuluculuk ve Aile Arabuluculuğu........................................................50 3.3.4. Aile Arabuluculuğunun Temel İlkeleri......................................................55 3.3.5. Aile Arabulucusunun Nitelikleri................................................................57 3.3.6. Arabuluculukta Güç Dengesizliklerinin Yönetilmesi................................58 3.3.7. Aile Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk İçin Öneri.....................................64 İKİNCİ BÖLÜM AİLE İŞLETMESİ 1. TÜRK TİCARET KANUNU (TTK) KAPSAMINDA TANIMLANAN ŞİRKET YAPILANMALARI İLE AİLE İŞLETMESİ YAPILANMASI ARASINDAKİFARKLILIKLAR....................................................................................................65 1.1. Kuruluş ve Değişiklikler Açısından Farklılıklar...............................................66 1.2. Hukuki Yapı ve Amaç Açısından Farklılıklar...................................................66 1.3. Yönetim ve Karar Alma Mekanizması Açısından Farklılıklar.........................67 1.4. Sermaye Yapısı Açısından Farklılıklar.............................................................67 1.5. Denetim ve Şeffaflık Açısından Farklılıklar.....................................................68 1.6. Kurumsallaşma ve Profesyonellik Açısından Farklılıklar.................................68 1.7. Sürdürülebilirlik ve Devamlılık Açısından Farklılıklar....................................68 1.8. Sona Erme Açısından Farklılıklar.....................................................................68 1.9. Hukuki ve Vergisel Sorumluluk Açısından Farklılıklar....................................69 1.10. Risk Paylaşımı Açısından Farklılıklar.............................................................69 1.11. Ortak Sayısı Açısından Farklılıklar.................................................................70 2. AİLE İŞLETMESİ...................................................................................................70 3. AİLE İŞLETMELERİNDE ÇATIŞMALAR...........................................................74 3.1. AİLE İŞLETMELERİNDE ÇATIŞMA TÜRLERİ..........................................74 3.1.1. Yönetim ve Sahiplik Çatışmaları...............................................................75 3.1.2. Nesiller Arası Çatışmalar...........................................................................76 3.1.3. Roller ve Sorumluluklarla İlgili Çatışmalar...............................................77 3.1.4. Mali Konular Ve Kaynak Dağılımı Çatışmaları........................................77 3.1.5. Duygusal Çatışmalar..................................................................................78 3.1.6. Kişisel Çatışmalar......................................................................................79 3.2. AİLE İŞLETMELERİNDE ÇATIŞMA YÖNETİMİ.......................................80 3.2.1.Proaktif İletişim Kanallarının Oluşturulması..............................................80 3.2.2. Çatışma Çözme Eğitimi ve FarkındalıkProgramları.................................80 3.2.3. Erken Uyarı Sistemlerinin Kurulması........................................................81 3.2.4. Güven İnşa Edici Çalışmalar.....................................................................81 3.2.5. Politikaların ve Protokollerin Geliştirilmesi..............................................81 3.2.6. Düzenli Arabuluculuk Gözden Geçirme Süreçleri....................................82 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM AİLE ANAYASASI, AİLE İŞLETMELERİ UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK 1. AİLE İŞLETMELERİNDE KURUMSAL YÖNETİM...........................................83 2. AİLE ANAYASASI.................................................................................................86 2.1. AİLE İŞLETMELERİNİN İÇ VE DIŞ YAPISAL SORUNLARI....................88 2.1.1. Aile İşletmesinin İç Yapısal Sorunları.......................................................89 2.1.2. Aile İşletmelerinin Dış Yapısal Sorunları (VUCA)...................................89 3. AİLE İŞLETMESİ UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK....................90 3.1. AİLE ANAYASASINDA ARABULUCULUĞUN ÖNEMİ...........................90 3.2. AİLE İŞLETMELERİ UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK MODELLERİ ÖNERİLERİ.............................................................................94 3.2.1. Değerlendirici Arabuluculuk Modeli.........................................................96 3.2.2. Kolaylaştırıcı Arabuluculuk Modeli..........................................................97 3.2.3. Dönüştürücü Arabuluculuk Modeli...........................................................98 3.2.4. Problem Çözücü Arabuluculuk Modeli.....................................................99 3.2.5. Yapılandırıcı Arabuluculuk Modeli.........................................................100 3.2.6. Öyküsel Arabuluculuk Modeli.................................................................101 3.2.7. Ekosistemik Arabuluculuk Modeli..........................................................101 3.2.8. Terapötik Arabuluculuk Modeli..............................................................102 3.2.9. Online Arabuluculuk Modeli...................................................................103 3.2.10. Boşanma Arabuluculuğu Modeli...........................................................103 3.2.11. Hümanistik Arabuluculuk Modeli.........................................................106 3.2.12. Aile Meclisi Modeli...............................................................................108 3.2.13. Kolaboratif (İşbirlikçi) Arabuluculuk Modeli........................................108 3.2.14. Gölge Arabuluculuk (Shadow Mediation) Modeli................................109 3.3. AİLE İŞLETMELERİNDE ARABULUCULUKTA ETİK SORUNLAR VE YÖNETİMİ..............................................................................................110 3.3.1. Tarafların Gizliliği...................................................................................110 3.3.2. Güven Sorunları.......................................................................................110 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM AİLE İŞLETMELERİNDE GELECEK PERSPEKTİFİ 1. AİLE İŞLETMELERİNDE ARABULUCULUKTA KÜLTÜREL VE BÖLGESEL ETKİLER.........................................................................................113 1.1. KOLEKTİVİST VE BİREYCİ KÜLTÜRLERDEKİ AİLE İŞLETMELERİNDE ARABULUCULUK....................................................114 1.2. HİYERARŞİK TOPLUMLARDAKİ AİLE İŞLETMELERİNDE ARABULUCULUK.......................................................................................114 1.3. DİNİ VE GELENEKSEL ETKİLERBAKIMINDAN AİLE İŞLETMELERİNDE ARABULUCULUK....................................................115 1.4. BÖLGESEL ETKİLER...................................................................................115 2. YEREL VE ULUSLARARASI ETKİLER............................................................117 2.1. Yerel Etkiler....................................................................................................117 2.2. Uluslararası Etkiler.........................................................................................118 2.3. Uluslararası Tahkim İle Arabuluculuk............................................................119 3. GENÇ NESİL İLE ARABULUCULUK SÜRECİNİN ENTEGRASYONU........119 4. TEKNOLOJİK ARABULUCULUK MODELLERİ..............................................120 4.1. Çevrimiçi Arabuluculuk Platformları..............................................................121 4.2. Yapay Zeka Destekli Arabuluculuk................................................................121 4.3. Blockchain (Sanal Gerçeklik) Teknolojisi İle Arabuluculuk..........................121 4.4. Aile İşletmelerinde Teknolojik Arabuluculuk Kullanımı................................122 SONUÇ......................................................................................................................123 KAYNAKÇA.............................................................................................................127