Türkiye'de Anayasa ve Yasa Düzeyinde Sosyal Devletin Gelişimi (1921-1983)

GİRİŞ .............................................................................................................................. 1 BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL DEVLET KAVRAMI VE SOSYAL DEVLETİN GELİŞİMİ I. SOSYAL DEVLET KAVRAMI VE LİBERAL BİREYCİ DEVLETTEN, SOSYAL DEVLETE GEÇİŞ .......................................................... 3 A. SOSYAL DEVLETE GEÇİŞ SÜRECİ-LİBERAL BİREYCİ DEVLET ............................................................................................................. 3 1.Liberal Bireyci Devletin Temel Felsefesi ........................................................ 3 a.Liberal Bireyci Devletin Birey, Hak ve Özgürlük Anlayışı ........................ 3 b.Liberal Bireyci Devletin Ekonomi Anlayışı ................................................ 8 c.Liberal Bireyci Devletin Demokrasi Anlayışı ........................................... 11 2.Liberal Bireyci Devletten Sosyal Devlete Geçiş .............................................. 14 II.SOSYAL DEVLET ANLAYIŞININ TEMEL FELSEFESİ VE UYGULAMA ........................................................................................................ 20 A. SOSYAL DEVLET KAVRAMI ...................................................................... 20 B. SOSYAL DEVLET ANLAYIŞI ....................................................................... 24 1.Sosyal Devletin Birey, Hak ve Özgürlükler Anlayışı .................................... 24 2.Sosyal Devlette Sosyal ve Ekonomik Haklar ................................................ 28 a.Sosyal Devlet Anlayışında Mülkiyet Hakkı .............................................. 38 b.Uluslararası Hukukta Sosyal Haklar ......................................................... 42 3.Sosyal Devlette Planlı Ekonomi .................................................................... 44 4.Sosyal Devlette Sınıflararası Denge .............................................................. 50 5.Sosyal Devlette Demokrasi ........................................................................... 53 İKİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE'DE SOSYAL DEVLETİN UYGULAMADAKİ GELİŞİMİ I. OSMANLI'NIN SON DÖNEMLERİ VE BİRİNCİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ DÖNEMİ ............................................................................... 56 II.1924 ANAYASASI DÖNEMİ ............................................................................... 60 A. GENEL OLARAK ............................................................................................ 60 B. 1924 ANAYASASI DÖNEMİNDE SOSYAL HAKLARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER ............................................................................. 62 1.Cumhuriyet Halk Partisi İktidarı Dönemi ...................................................... 62 a.Cumhuriyet Halk Partisinin Tek Parti İktidarı Dönemi (1923-1945) ........ 62 b.Çok Partili Siyasi Hayata Geçiş ve Cumhuriyet Halk Partisi İktidarı (1945-1950) .................................................................................. 66 2.Demokrat Parti İktidarı Dönemi (1950-1960) ............................................... 71 C. 1924 ANAYASASI DÖNEMİNDE DEVLETİN EKONOMİYE MÜDAHALESİ VE EKONOMİK YAŞAMDA GELİŞMELER..................... 74 1.1923 İzmir Türkiye İktisat Kongresi ve Ekonomi Politikalarında Arayışlar ....................................................................................................... 74 2.Ekonomiye Müdahalede Devletçilik İlkesi .................................................... 76 3.Gelir ve Servet Eşitsizliklerini Değiştirmeye Yönelik Bir Faaliyet Olarak Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ...................................................... 80 III.1961 ANAYASASI DÖNEMİ ............................................................................... 82 A. MİLLİ BİRLİK KOMİTESİ DÖNEMİ VE 1961 TÜRKİYE CUMHURİYETİANAYASASI'NDA SOSYAL DEVLET İLKESİ ................ 82 B. 1961 ANAYASASI DÖNEMİNDE SOSYAL HAKLARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER ............................................................................. 89 1.Cumhuriyet Halk Partisi Tarafından Kurulan Karma Hükümetler Dönemi (1961-1965) ..................................................................................... 89 2.Adalet Partisi İktidarı Dönemi (1965-1971) .................................................. 95 3.12 Mart 1971 Muhtıra Dönemi (1971-1973) ................................................ 101 4.Cumhuriyet Halk Partisi - Milli Selamet Partisi Koalisyon Hükümeti Dönemi (1974) ............................................................................ 106 5.Milliyetçi Cephe Hükümetleri Dönemi (1975-1978) ................................... 109 6.Cumhuriyet Halk Partisi Koalisyon Hükümeti Dönemi (1978-1979)........... 113 7.Adalet Partisi Azınlık Hükümeti Dönemi (1979-1980) ................................ 114 C. 1961 ANAYASASI DÖNEMİNDE PLANLI EKONOMİ .............................. 115 D. TOPRAK VE TARIM REFORMU KANUNU ............................................... 121 IV.MİLLİ GÜVENLİK KONSEYİ DÖNEMİNDE SOSYAL HAKLARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER VE 1982 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI (1980-1983) ...................................................... 126 SONUÇ ....................................................................................................................... 139 YARARLANILAN KAYNAKLAR ........................................................................... 143